รวบคาพอร์ตเคนยา! พ่อค้าชาวจีนลักลอบขน “ราชินีมดสวน” กว่า 2,000 ตัว ซุกหลอดทดลอง-ม้วนทิชชู
เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2026 เจ้าหน้าที่ควบคุมความปลอดภัยประจำสนามบินนานาชาติโจโม เคนยัตตา (JKIA) กรุงไนโรบี ประเทศเคนยา เข้าสกัดจับชายสัญชาติจีนรายหนึ่ง ขณะพยายามลักลอบนำ “มดสวนระดับราชินี” จำนวนกว่า 2,248 ตัว ออกนอกประเทศเคนยาเพื่อมุ่งหน้าสู่สาธารณรัฐประชาชนจีน
ผู้ถูกจับกุมคือ นายจาง เค่อฉวิน (Zhang Kequn) ถูกตรวจพบสิ่งผิดปกติในสัมภาระระหว่างขั้นตอนรักษาความปลอดภัย โดยพนักงานสอบสวนระบุว่า นายจางมีความเกี่ยวพันกับเครือข่ายค้ามดข้ามชาติที่ถูกทลายไปเมื่อปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็น กลุ่มธุรกิจเกิดใหม่เมื่อไม่กี่ปี สำหรับผู้ที่มีความหลงไหลในสายพันธุ์สัตว์หายากแปลกใหม่
สำหรับคดีนี้ อัยการรัฐเผยว่า ผู้ต้องหาใช้วิธีบรรจุมดจำนวน 1,948 ตัวลงในหลอดทดลองชนิดพิเศษ และอีก 300 ตัวซุกซ่อนไว้ในม้วนกระดาษชำระเพื่อตบตาเจ้าหน้าที่
ด้านหน่วยบริการสัตว์ป่าเคนยา (KWS) ระบุว่าพันธุ์ดดงกล่าว เป็นมดสวนหรือสายพันธุ์ Messor cephalotes ที่กำลังเป็นที่ต้องการสูงในตลาดสัตว์เลี้ยงแปลกประหลาดทั้งในยุโรปและเอเชีย
มดกลุ่มนี้ได้รับความคุ้มครองตามสนธิสัญญาความหลากหลายทางชีวภาพสากล เนื่องจากมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบนิเวศและการบำรุงรักษาหน้าดิน หากถูกพรากจากธรรมชาติในปริมาณมากจะส่งผลกระทบต่อความสมดุลทางชีวภาพอย่างรุนแรง
ทั้งนี้ เมื่อเดือนพฤษภาคมปีก่อน ศาลเคนยาเพิ่งมีคำพิพากษาจำคุกกลุ่มผู้ต้องหาชาวต่างชาติในคดีลักษณะเดียวกัน ซึ่งถือเป็นคดีตัวอย่างครั้งแรกของประเทศ
พนักงานสอบสวนเชื่อว่านายจางอาจเป็นตัวการสำคัญที่เคยหลบหนีไปได้ก่อนหน้านี้ ขณะนี้ศาลอนุญาตให้ควบคุมตัวผู้ต้องหาไว้เป็นเวลา 5 วัน เพื่อขยายผลตรวจสอบอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และสืบหาเครือข่ายร่วมขบวนการในพื้นที่อื่นต่อไป
นักวิทย์เตือนรับมือ “มดไฟไฮบริด” สายพันธุ์ผสมพันธุ์ใหม่สุดอึด รุกคืบยึดพื้นที่ตอนเหนือ
กลุ่มนักวิทยาศาสตร์ออกมาส่งสัญญาณเตือนภัย หลังพบการอุบัติใหม่ของ “มดไฟไฮบริด” ที่เกิดจากการผสมข้ามสายพันธุ์ระหว่างมดไฟสีแดงและมดไฟสีดำ ซึ่งมีศักยภาพในการปรับตัวสูงและกำลังแพร่กระจายไปยังพื้นที่สูงรวมถึงภูมิภาคที่มีอากาศหนาวเย็นทางตอนเหนือของสหรัฐฯ
มดไฟสายพันธุ์รุกรานเหล่านี้มีต้นกำเนิดจากอเมริกาใต้และแพร่กระจายเข้าสู่สหรัฐฯ มานานนับศตวรรษ โดยมดไฟสีแดงขึ้นชื่อเรื่องความก้าวร้าวและพิษจากเหล็กในที่เป็นอันตรายต่อทั้งมนุษย์ ปศุสัตว์ และระบบโครงสร้างพื้นฐานด้านไฟฟ้า ขณะที่มดไฟสีดำแม้จะก้าวร้าวน้อยกว่าแต่มีความทนทานต่อสภาพอากาศหนาวเย็นได้ดีกว่ามาก
การกำเนิดของสายพันธุ์ผสม ทำให้ข้อจำกัดทางธรรมชาติเดิมเปลี่ยนไป ผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยเวอร์จิเนียเทคระบุว่า มดไฮบริดเหล่านี้สามารถเอาชนะอุปสรรคด้านอุณหภูมิที่เคยเป็นเกราะป้องกันพื้นที่ตอนเหนือ โดยปัจจุบันพวกมันได้กลายเป็นสายพันธุ์เด่นในรัฐเวอร์จิเนียและพื้นที่สูง ซึ่งสร้างความกังวลใจแก่หน่วยงานด้านเกษตรกรรมและสิ่งแวดล้อมอย่างยิ่ง
ล่าสุด เจ้าหน้าที่ในรัฐนอร์ทแคโรไลนายอมรับว่า การกวาดล้างมดสายพันธุ์รุกรานนี้ให้หมดสิ้นไปเป็นเรื่องที่แทบเป็นไปไม่ได้ในทางปฏิบัติ มาตรการหลักในปัจจุบันจึงมุ่งเน้นไปที่การควบคุมประชากรไม่ให้สร้างความเสียหายจนเกินรับมือ พร้อมรณรงค์ให้ภาคประชาชนปรับเปลี่ยนการทำสวนและใช้พืชท้องถิ่นเพื่อสร้างระบบนิเวศที่แข็งแกร่งพอจะต้านทานการคุกคามของมดสายพันธุ์ใหม่นี้ได้
แก๊งลักลอบขนราชินีมด
เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2025 Reauter รายงานว่า ศาลเคนยาตัดสินจำคุกชาย 4 คน เป็นเวลา 1 ปี หรือปรับจำนวน 7,700 ดอลลาร์ (≈ 229,000 บาท) ในข้อหาพยายามลักลอบขนมดนางพญา (Queen ants) ที่ยังมีชีวิตจำนวนหลายพันตัวออกนอกประเทศ
ผู้ต้องสงสัยทั้ง 4 ราย ประกอบด้วยชาวเบลเยียม 2 ราย ชาวเวียดนาม 1 ราย และชาวเคนยา 1 ราย ถูกจับกุมเมื่อเดือนที่แล้วพร้อมกับมดที่มีชีวิต ซึ่งคาดว่ามีจุดหมายปลายทางอยู่ที่กลุ่มนักสะสมในยุโรปและเอเชีย
จำเลยทั้งหมดให้การรับสารภาพ โดยชาวเบลเยียมอ้างต่อศาลว่าพวกเขาเก็บสะสมมดซึ่งเป็นที่ต้องการสูงเหล่านี้เป็นเพียงงานอดิเรก และไม่ทราบว่าการกระทำดังกล่าวผิดกฎหมาย
อย่างไรก็ตาม ในการอ่านคำพิพากษาเมื่อวันพุธ ผู้พิพากษาระบุว่ามดสายพันธุ์ที่ถูกเก็บไปนั้นมีมูลค่าสูง และพวกเขามีครอบครองไว้ถึงหลักพันตัว ซึ่งไม่ใช่แค่เพียงไม่กี่ตัวตามที่อ้าง
“ในขณะที่การเก็บมดเพียงไม่กี่ตัวอาจถือเป็นงานอดิเรก แต่การถูกตรวจพบว่ามีมดนางพญาถึง 5,000 ตัวนั้นถือว่าเกินกว่าขอบเขตของงานอดิเรกไปมาก” ผู้พิพากษากล่าว
“โลกได้สูญเสียสายพันธุ์ต่างๆ ไปมากมายแล้ว ส่วนหนึ่งก็เนื่องมาจากความโลภ ถึงเวลาแล้วที่ต้องยับยั้งกระแสนี้” เธอกล่าวเสริมว่า “ศาลแห่งนี้จะทำทุกวิถีทางเพื่อปกป้องสิ่งมีชีวิตทุกชนิด ไม่ว่าตัวใหญ่หรือตัวเล็ก”
สินค้าผิดกฎหมายดังกล่าวรวมถึง มดเก็บเกี่ยวแอฟริกายักษ์ (Giant African harvester ants) ซึ่งผู้ค้าในสหราชอาณาจักรบางรายตีราคาไว้สูงถึงตัวละ 170 ปอนด์ (≈7,030 บาท)
ลอร์นอย เดวิด และ เซปเป โลเดอวิคส์ ทั้งคู่เป็นชาวเบลเยียมวัย 19 ปี และ ดูฮุง เหงียน ชาวเวียดนาม และเดนนิส งานกา ชาวเคนยา ต่างได้รับโทษในระดับเดียวกัน หลังจากศาลพิจารณาคำร้องบรรเทาโทษ
เด็กหนุ่มชาวเบลเยียมทั้งสองถูกพบว่ามีมด 5,000 ตัว ในขณะที่อีกสองคนถูกพบมดมากกว่า 300 ตัวในอพาร์ตเมนต์ของพวกเขา เจ้าหน้าที่ระบุว่ามดถูกบรรจุอยู่ในหลอดทดลองมากกว่า 2,000 หลอด ซึ่งภายในอัดด้วยสำลีเพื่อให้มดสามารถมีชีวิตอยู่ได้นานหลายเดือน
เริ่มต้น วัยรุ่นชาวเบล 2 คนนี้ เดินทางเข้าเคนยาด้วยวีซ่านักท่องเที่ยวและพักอยู่ในเมืองนาวาชา ซึ่งเป็นเมืองยอดนิยมของนักท่องเที่ยวเนื่องจากมีสวนสัตว์และทะเลสาบ
สำหรับเหงียน วัย 23 ปี ศาลระบุว่าเป็น “ผู้รับจ้างขนส่ง” เนื่องจากเขาถูกส่งมาเพียงเพื่อรับมด โดยมีผู้ว่าจ้างเป็นคนออกค่าตั๋วเครื่องบินให้ ส่วน งานกา วัย 26 ปี ทำหน้าที่เป็น “นายหน้า” เนื่องจากเขามีความรู้เกี่ยวกับมดที่พบในพื้นที่บ้านเกิดของเขา
ในระหว่างการตัดสินโทษ เหงียน และ งานกล้า ถูกตัดสินคดีให้พวกเขามีส่วนเกี่ยวข้องกับ “การค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมายและอาจรวมถึงการโจรกรรมทางชีวภาพ”
ศาลได้รับฟังข้อมูลว่าเดวิด เป็นผู้คลั่งไคล้มดและมีอาณานิคมมดอยู่ 10 แห่งที่บ้านในเบลเยียม เป็นสมาชิกของกลุ่ม Facebook ชื่อ “Ant Gang”
วัยรุ่นชาวเบลเยียมสองรายนี้เคยมาเยือนเคนยาครั้งแรกเมื่อ 5 ปีก่อน กล่าวว่าเขาได้ซื้อควีนมด 2,500 ตัวในราคา 200 ดอลลาร์ ก่อนจะถูกจับกุมในขณะที่เขากำลังหาซื้อเพิ่มเติม โดยเขากล่าวด้วยความเสียใจว่าไม่ทราบว่าการกระทำของเขาผิดกฎหมาย
แล้วกล่าวว่า เขาเพียงแต่เสนอตัวจะซื้อมดเนื่องจากความสนใจด้านกีฏวิทยา (การศึกษาเกี่ยวกับแมลง) และไม่ได้มีเจตนาจะค้ามนุษย์หรือลักลอบขนส่ง
จนกระทั่งศาลมีคำสั่งให้เนรเทศชาวต่างชาติทั้งสามคนกลับประเทศต้นทางทันทีหลังจากชำระค่าปรับหรือรับโทษจำคุกเสร็จสิ้น โดยกลุ่มชายดังกล่าวมีเวลา 14 วันในการยื่นอุทธรณ์คำตัดสิน
ทางด้านองค์การพิทักษ์สัตว์ป่าแห่งเคนยา (KWS) ได้ออกแถลงการณ์ชื่นชมคำตัดสินดังกล่าวว่าเป็น “ข้อพิสูจน์ถึงจุดยืนของเคนยาที่จะไม่ประนีประนอมต่อการลักลอบค้าสัตว์ป่า” พร้อมทั้งเน้นย้ำถึงความสำคัญทางระบบนิเวศของมดเก็บเกี่ยวแอฟริกา โดยระบุว่าการนำพวกมันออกจากระบบนิเวศอาจทำลายสุขภาพของดินและความหลากหลายทางชีวภาพ
หน่วยงานระบุว่า คดีนี้ส่งสัญญาณที่ชัดเจนว่าเคนยาจะ “ติดตามและดำเนินคดีกับทุกคนที่เกี่ยวข้องกับการค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมายอย่างไม่ลดละ ไม่ว่าจะเป็นสัตว์สายพันธุ์ใดก็ตาม” ย้ำว่า “ผู้ลักลอบมักประเมินมูลค่าทางนิเวศวิทยาของสัตว์ตัวเล็ก ๆ ต่ำไป แต่บทบาทของพวกมันในระบบนิเวศนั้นไม่อาจทดแทนได้”
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
