สหรัฐและอิหร่านตกลงหยุดยิงกันเป็นเวลาสองสัปดาห์ ก่อนถึงกำหนดเส้นตายเหลือเพียงราวหนึ่งชั่วโมงของโดนัลด์ ทรัมป์ โดยฝ่ายอิหร่านตกลงที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซเป็นการชั่วคราว
ทำเนียบขาวกล่าวว่าอิสราเอลก็ตกลงที่จะหยุดยิงเช่นกันโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐประกาศว่าเขาระงับแผนการที่จะเพิ่มการโจมตีทั่วอิหร่าน ประธานาธิบดีสหรัฐกล่าวว่าเขาได้รับข้อเสนอ 10 ข้อจากอิหร่าน ซึ่งเป็น “พื้นฐานที่ใช้ได้จริงในการเจรจา” ในระยะยาวต่อไป
แม้ยังไม่มีการประกาศทางการจากทำเนียบขาวแต่เจ้าหน้าที่สหรัฐระบุว่าสองฝ่ายจะมีการพบปะหารือกันดดยตรง โดยมีรายงานว่าการเจรจาระหว่างสหรัฐและอิหร่านจะมีขึ้นในวันศุกร์นี้ (10 เม.ย.) ที่กรุงอิสลามาบัด ประเทศปากีสถาน ซึ่งการหารือดังกล่าวจะอิงแผน 10 ข้อที่อิหร่านเสนอ ซึ่งมีรายงานว่าได้ยื่นต่อทำเนียบขาวผ่านตัวกลางปากีสถานและทรัมป์ยอมรับ แต่กล่าวว่าแผน 10 ข้อนี้เป็น “ก้าวสำคัญ” แต่ “ยังไม่ดีพอ”
แม้ว่าแผน 10 ข้อฉบับเต็มจะยังไม่ได้รับการเปิดเผยต่อสาธารณะ แต่เจมส์ เบย์ส บรรณาธิการข่าวการทูตของอัลจาซีรา รายงานว่าแผนดังกล่าวประกอบด้วยประเด็นต่อไปนี้:
-พันธสัญญาขั้นพื้นฐานของสหรัฐในการไม่รุกราน
-การผ่านช่องแคบฮอร์มุซอย่างมีระเบียบวินัยโดยประสานงานกับกองกำลังติดอาวุธของอิหร่าน ซึ่งในทางปฏิบัติหมายความว่าอิหร่านยังคงมีอำนาจต่อรองเหนือเส้นทางน้ำนี้
-การยอมรับโครงการเสริมสมรรถนะนิวเคลียร์ของอิหร่าน
-การยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรและมติหลักและรองทั้งหมดต่ออิหร่าน
-การยุติมติทั้งหมดต่ออิหร่านในองค์การพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ
-การยุติมติทั้งหมดต่ออิหร่านในคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ
-การถอนกำลังรบของสหรัฐออกจากฐานทัพทั้งหมดในภูมิภาค
-การชดเชยความเสียหายทั้งหมดที่อิหร่านได้รับระหว่างสงคราม โดยจะดำเนินการผ่านการจ่ายเงินให้แก่อิหร่านโดยเรือที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ
-การปล่อยทรัพย์สินและอสังหาริมทรัพย์ของอิหร่านทั้งหมดที่ถูกอายัดไว้ในต่างประเทศ
-การให้สัตยาบันในเรื่องทั้งหมดนี้ในมติที่มีผลผูกพันของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ
ขณะที่เดอะการ์เดียน (The Guardian) รวบรวมเงื่อนไขหลายประการที่สหรัฐเคยปฏิเสธในอดีตจากแผน 10 ข้อ รวมถึง:
-การยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรขั้นปฐมภูมิและทุติยภูมิทั้งหมดต่ออิหร่าน
-การควบคุมช่องแคบฮอร์มุซโดยอิหร่านอย่างต่อเนื่อง
-การถอนกำลังทหารสหรัฐออกจากตะวันออกกลาง
-การยุติการโจมตีอิหร่านและพันธมิตร
-การปล่อยทรัพย์สินของอิหร่านที่ถูกอายัด
-มติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ทำให้ข้อตกลงใดๆ มีผลผูกพัน
แต่ทรัมป์ยืนยันในการให้สัมภาษณ์ว่า คลังอาวุธนิวเคลียร์ของอิหร่านจะได้รับการ “จัดการ” อยู่ในข้อตกลงสันติภาพใดๆ ก็ตามที่สองประเทศตกลงกัน
“เรื่องนั้นจะได้รับการจัดการอย่างสมบูรณ์แบบ มิฉะนั้นผมคงไม่ยอมตกลง” ทรัมป์กล่าว อิหร่านยืนยันว่าไม่ได้ต้องการสร้างอาวุธนิวเคลียร์ แต่กล่าวว่ายินดีที่จะเจรจาเพื่อจำกัดกิจกรรมทางนิวเคลียร์ของตนเพื่อแลกกับการผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตร
ต่อมา ในการให้สัมภาษณ์กับสกายนิวส์ ทรัมป์ดูเหมือนจะบอกเป็นนัยว่าแผน 10 ข้อที่เจ้าหน้าที่อิหร่านเปิดเผยอย่างเป็นทางการนั้นแตกต่างจากข้อที่กำลังเจรจากันอยู่จริง
“เป็นข้อที่ดีมาก และส่วนใหญ่ได้เจรจาตกลงกันเรียบร้อยแล้ว” เขากล่าวกับสกายนิวส์ “ไม่ใช่ข้อเรียกร้องที่มากเกินไปอย่างที่อิหร่านกล่าวอ้าง”
“หากการเจรจาต่อจากนี้ไม่เป็นไปด้วยดี เราก็จะกลับไปสู่การต่อสู้ได้ง่ายๆ” ประธานาธิบดีสหรัฐกล่าวเสริม
เดอะการ์เดียนรายงานว่า ในฉบับที่เผยแพร่เป็นภาษาเปอร์เซีย อิหร่านยังได้รวมวลี “การยอมรับการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม” สำหรับโครงการนิวเคลียร์ของตนด้วย แต่ด้วยเหตุผลที่ไม่ชัดเจน วลีดังกล่าวหายไปในฉบับภาษาอังกฤษที่นักการทูตอิหร่านส่งให้สื่อมวลชน
ก่อนหน้านี้ สหรัฐและอิหร่านย้ำท่าทียอมรับแผนการเจรจาหยุดยิง
“เราได้รับข้อเสนอ 10 ข้อจากอิหร่าน และเชื่อว่าเป็นพื้นฐานที่ใช้ได้จริงในการเจรจา เกือบทุกประเด็นที่เป็นข้อขัดแย้งในอดีตได้รับการตกลงกันแล้วระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่าน แต่ระยะเวลาสองสัปดาห์จะช่วยให้สามารถสรุปและทำให้ข้อตกลงมีผลบังคับใช้ได้ ในนามของสหรัฐอเมริกาในฐานะประธานาธิบดี และในฐานะตัวแทนของประเทศต่างๆ ในตะวันออกกลาง รู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ปัญหาระยะยาวนี้ใกล้จะได้รับการแก้ไขแล้ว” ทรัมป์กล่าวในการประกาศข้อตกลงหยุดยิง
อับบาส อารักชี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ออกแถลงการณ์ในนามของสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่าน ใจความตอนหนึ่งระบุว่า การตัดสินใจดังกล่าวมีขึ้นเพื่อตอบรับคำร้องขอของฝ่ายปากีสถาน รวมถึงข้อเสนอของสหรัฐที่เสนอกรอบการเจรจา 15 ข้อ และการที่ประธานาธิบดีสหรัฐแสดงท่าทีรับหลักการของข้อเสนอ 10 ข้อจากอิหร่าน เพื่อใช้เป็นพื้นฐานในการเจรจา
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
