เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2569 นายฌ็อง-โกลด ปวงเบิฟ (Jean-Claude Poimboeuf) เอกอัครราชทูตฝรั่งเศสประจำประเทศไทย ได้เป็นประธานในพิธีเปิดตัวโครงการความร่วมมือระหว่างฝรั่งเศสและประเทศอาเซียนเพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างยั่งยืน “อควาเซียน (AquASEAN)” ณ ทำเนียบเอกอัครราชทูตฝรั่งเศส
โครงการอควาเซียน (AquASEAN) เป็นโครงการระดับภูมิภาคภายใต้กองทุนทีมฝรั่งเศส (Fonds Équipe France – FEF) ซึ่งดำเนินการเป็นระยะเวลา 2 ปี โดยศูนย์ความร่วมมือระหว่างประเทศด้านการวิจัยเกษตรเพื่อการพัฒนา (Centre for International Cooperation in Agricultural Research for Development – CIRAD) และได้รับการรับรองจากอาเซียน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างยั่งยืนในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ผ่านการบูรณาการแนวทางการผลิตแบบหมุนเวียน การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โครงการดังกล่าวครอบคลุมการดำเนินงานในหลายระดับ ตั้งแต่ระดับพื้นที่ผ่านการจัดตั้งฟาร์มนำร่อง ระดับชุมชนและองค์กรผ่านการเสริมสร้างศักยภาพ ไปจนถึงระดับเชิงระบบ อาทิ การพัฒนาเครื่องมือสนับสนุนนโยบายสาธารณะ เพื่อส่งเสริมการนำแนวทางการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างยั่งยืนไปใช้ในวงกว้าง
โครงการอควาเซียน (AquASEAN) ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 1 ล้านยูโร (ประมาณ 37,894,000 ล้านบาท) จากกระทรวงกิจการยุโรปและการต่างประเทศฝรั่งเศส ผ่านสถานเอกอัครราชทูตฝรั่งเศสประจำประเทศไทย และเป็นการต่อยอดจากกองทุนช่วยเหลือโครงการเชิงนวัตกรรม (Fond de Solidarité pour les Projets Innovants – FSPI) ซึ่งได้ดำเนินโครงการวิจัยด้านสุขภาพหนึ่งเดียวในประเทศเวียดนาม ระหว่างปี 2566–2568 ก่อนขยายผลสู่ระดับภูมิภาค และในปี 2569 นี้ นับเป็นการดำเนินโครงการครั้งแรกในประเทศไทย ซึ่งได้มีการพัฒนาทางเลือกที่ยั่งยืนแทนการใช้ยาปฏิชีวนะ และการประยุกต์ใช้แนวทางสุขภาพหนึ่งเดียวในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
โครงการดังกล่าวจะดำเนินการผ่าน 3 ระยะสำคัญ ได้แก่ ระยะที่ 1 ได้แก่ การจัดตั้งฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำนำร่อง เพื่อรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับปริมาณของเสีย และประเมินศักยภาพการนำสารอาหารกลับมาใช้ใหม่ตามแนวทางเศรษฐกิจหมุนเวียน
ระยะที่ 2 ได้แก่ การเสริมสร้างศักยภาพด้านการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่รับผิดชอบต่อสภาพภูมิอากาศในระดับภูมิภาค ครอบคลุมทั้งหน่วยงานภาครัฐ ชุมชน ผู้ปฏิบัติงานภาคสนาม และภาคการศึกษา ผ่านการฝึกอบรม การสร้างความตระหนักรู้ และการเผยแพร่แนวปฏิบัติที่ดี
ระยะที่ 3 ได้แก่ การสนับสนุนนโยบายสาธารณะ โดยการจัดทำและเผยแพร่เครื่องมือสนับสนุนการตัดสินใจ เพื่อส่งเสริมการนำแนวทางการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ยั่งยืน มีความยืดหยุ่น และสอดคล้องกับเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศไปปรับใช้ รวมทั้งขยายผลในวงกว้าง
โครงการอควาเซียน (AquASEAN) สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของฝรั่งเศสในการเสริมสร้างร่วมมือกับอาเซียนและประเทศสมาชิก เพื่อส่งเสริมแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนและความสามารถในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยอาศัยองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ นวัตกรรม และความร่วมมือเชิงปฏิบัติ ทั้งนี้ การบูรณาการฟาร์มนำร่อง การเสริมสร้างศักยภาพ และการสนับสนุนนโยบายสาธารณะ จะก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่างเป็นรูปธรรม และช่วยเร่งการขับเคลื่อนการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในภูมิภาคต่อไป
