หนึ่งแนวทางเพื่อทุกชีวิต ทุกชีวิตเพื่อ’สุขภาพหนึ่งเดียว’

ระหว่างวันที่ 5-7 เมษายน 2569 ฝรั่งเศสได้เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดสุขภาพหนึ่งเดียว (One Health Summit) ครั้งที่ 9 โดยมีเป้าหมายเพื่อแสวงหาแนวทางแก้ไขที่เป็นรูปธรรม ยั่งยืน และมีประสิทธิภาพในการป้องกันความเสี่ยงด้านสุขภาพ อาหาร และสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนและโลก ในการประชุมดังกล่าว มีผู้แทนจากภาครัฐ องค์การระหว่างประเทศ และองค์การระดับภูมิภาคเข้าร่วมกว่า 50 แห่ง รวมผู้เข้าร่วมจำนวนทั้งสิ้น 3,000 คน เพื่อร่วมหารือเกี่ยวกับความท้าทายสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของมนุษย์ สัตว์ และสิ่งแวดล้อม ผ่านการรับฟังและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างภาคนโยบาย ภาคสังคม และภาควิทยาศาสตร์ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการเชื่อมโยงความร่วมมือของคนรุ่นต่าง ๆ เข้าด้วยกันเพื่อเป้าหมายเดียวกัน คือการสร้างสุขภาพที่เท่าเทียมและยั่งยืนสำหรับทุกคน

การประชุมดังกล่าวจัดขึ้น ณ เมืองลียง ประเทศฝรั่งเศส ซึ่งถือเป็นศูนย์กลางสำคัญด้านสาธารณสุขของโลก โดยนับเป็นครั้งแรกที่ผู้แทนจากประเทศต่าง ๆ ได้มารวมตัวกันเพื่อผลักดันแนวคิดสุขภาพหนึ่งเดียวให้เป็นหัวใจสำคัญของนโยบายสาธารณะ แนวคิดดังกล่าวเน้นย้ำความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดระหว่างสุขภาพของมนุษย์ สุขภาพของสัตว์ พืช และระบบนิเวศ โดยการปกป้องคุ้มครองสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ย่อมส่งผลกระทบต่อด้านอื่น ๆ ด้วย ไม่ว่าจะเป็นสภาพภูมิอากาศ ความหลากหลายทางชีวภาพ น้ำ และอาหาร ดังนั้น เพื่อก้าวข้ามการดำเนินงานในลักษณะแยกส่วน เราจึงต้องเชื่อมโยงภาคส่วนต่าง ๆ เข้าด้วยกัน

ในการนี้ ผู้กำหนดนโยบายที่ได้รับเชิญเข้าร่วมประชุมโดยนายเอมานูว์แอล มาครง ประธานาธิบดีฝรั่งเศส ได้พบปะและหารือกับผู้นำองค์การระหว่างประเทศและองค์การระดับภูมิภาค นักวิทยาศาสตร์ ผู้นำภาคธุรกิจ ผู้แทนจากภาคการเงิน ผู้แทนราษฎร เยาวชน ตลอดจนผู้แทนจากภาคประชาสังคม ซึ่งล้วนมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมสุขภาวะที่ดีของสิ่งมีชีวิตและโลก

นอกจากนี้ ผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายสาขายังได้จัดกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อนำเสนอเครื่องมือและเป้าหมายในการสร้างอนาคตที่ยั่งยืน ทั้งนี้ การดำเนินงานเพื่อส่งเสริมแนวทางสุขภาพหนึ่งเดียวไม่ได้จำกัดอยู่เพียงในเมืองลียงเท่านั้น โดยตั้งแต่วันที่ 16 มีนาคม ถึง 15 พฤษภาคม 2569 จะมีการจัดเทศกาลและกิจกรรมกว่า 200 รายการ ทั้งในฝรั่งเศสและทั่วโลก เพื่อแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของแนวทางสุขภาพหนึ่งเดียว
การเร่งรัดการวิจัย การส่งเสริมองค์ความรู้ การรักษาประสิทธิภาพของยาปฏิชีวนะ การควบคุมโรคติดต่อที่เกิดจากสัตว์และแมลง การยกระดับคุณภาพอาหาร การปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพ การลดมลพิษ การบรรเทาผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิอากาศ ไปจนถึงการสร้างสุขภาวะทางจิตที่ดี ล้วนเป็นประเด็นสำคัญในการอภิปรายระดับนานาชาติ เพื่อเปลี่ยนความมุ่งมั่นให้เป็นการปฏิบัติร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน เนื่องจากสุขภาพของปัจเจกบุคคลย่อมขึ้นอยู่กับสุขภาพที่ดีของประชากรโดยรวม

ภายใต้กรอบของการประชุมสุดยอดดังกล่าว ฝรั่งเศสและไทย ร่วมกับนานาประเทศและภาคีเครือข่ายได้แสดงเจตนารมณ์ร่วมกันในการดำเนินการเชิงรุกเพื่อผลักดันการขับเคลื่อนแนวทางสุขภาพหนึ่งเดียวให้เกิดผลเป็นรูปธรรมยิ่งขึ้น โดยมีมาตรการสำคัญ ได้แก่ การจัดทำปฏิญญาว่าด้วยการบูรณาการข้อมูลด้านสุขภาพหนึ่งเดียว (One Health Data Convergence Declaration) เพื่อส่งเสริมการแลกเปลี่ยนข้อมูลด้านสุขภาพของมนุษย์ สัตว์ และสิ่งแวดล้อม รวมทั้งยกระดับการกำหนดนโยบายและตัวชี้วัด การประกาศปฏิญญาดังกล่าวเพื่อผลักดันให้แนวทางสุขภาพหนึ่งเดียวเป็นหัวใจสำคัญของการดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศในระดับนานาชาติ ตลอดจนการพัฒนารูปแบบการเฝ้าระวัง ควบคุม และป้องกันโรคอุบัติใหม่และอุบัติซ้ำโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพในการป้องกันโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน

ความร่วมมือในการส่งเสริมแนวทางสุขภาพหนึ่งเดียวตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเป็นหุ้นส่วนที่เข้มแข็งและยาวนานระหว่างฝรั่งเศสและไทย โดยสถานเอกอัครราชทูตฝรั่งเศสประจำประเทศไทย ร่วมกับกระทรวงสาธารณสุข มหาวิทยาลัยชั้นนำของทั้งสองประเทศ อาทิ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และมหาวิทยาลัยมหิดล ตลอดจนสำนักงานเพื่อการพัฒนาแห่งฝรั่งเศส (AFD) และสถาบันวิจัยของฝรั่งเศส อันได้แก่ สถาบันวิจัยแห่งชาติฝรั่งเศส (IRD) ศูนย์ความร่วมมือระหว่างประเทศด้านการวิจัยเกษตรกรรมเพื่อการพัฒนา ประเทศฝรั่งเศส (CIRAD) และศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์แห่งชาติฝรั่งเศส (CNRS) ได้ดำเนินความร่วมมืออย่างใกล้ชิดในการวิจัยและโครงการร่วมในประเทศไทย นอกจากนี้ ไทยยังเป็นสมาชิกภาคีสุขภาพหนึ่งเดียวที่มีบทบาทสำคัญในโครงการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคอุบัติใหม่ในสัตว์ (PREZODE) ซึ่งมุ่งเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศในการป้องกันการอุบัติขึ้นของโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนในระดับโลก

มาร่วมมือกันตั้งแต่วันนี้เพื่อเฝ้าระวังและป้องกันความเสี่ยง เพื่อการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

“แนวทางสุขภาพหนึ่งเดียวต้องเป็นดั่งเข็มทิศนำทางในการปฏิบัติงานของเรา”