สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า รัฐบาลสหรัฐอเมริกาภายใต้ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ประกาศคว่ำบาตรโรงกลั่นน้ำมันเอกชนขนาดเล็กของจีนแห่งหนึ่ง โทษฐานซื้อน้ำมันดิบจากอิหร่านเป็นมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐ การดำเนินมาตรการตอบโต้นี้เกิดขึ้นในขณะที่โลกกำลังลุ้นว่าสหรัฐและอิหร่านซึ่งหยุดพักการสู้รบกันอยู่ในขณะนี้ จะสามารถเดินหน้าหาทางฟื้นการเจรจาสันติภาพระหว่างกันขึ้นอีกครั้งได้หรือไม่
กระทรวงการคลังสหรัฐระบุเมื่อวันที่ 24 เมษายนว่า การคว่ำบาตรได้พุ่งเป้าไปที่บริษัท เหิงลี่ ปิโตรเคมีคอล (ต้าเหลียน) รีไฟเนอรี จำกัด (Hengli Petrochemical (Dalian) Refinery Co) ซึ่งเป็นหนึ่งในลูกค้ารายใหญ่ที่สุดในการซื้อน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมจากอิหร่าน
นอกจากนี้สำนักงานควบคุมสินทรัพย์ต่างประเทศ (OFAC) กระทรวงการคลังสหรัฐ ยังได้ดำเนินการคว่ำบาตรบริษัทเดินเรือและเรือ ประมาณ 40 แห่งที่เป็นส่วนหนึ่งของ “กองเรือเงา” ของอิหร่านด้วย โดยกองเรือเงา หมายถึงกลุ่มเรือบรรทุกสินค้า โดยเฉพาะเรือบรรทุกน้ำมันและก๊าซที่ถูกนำมาใช้งานเพื่อขนส่งสินค้าที่ถูกคว่ำบาตร
สก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐ กล่าวว่า สหรัฐกำลังใช้มาตรการบีบรัดทางการเงินต่อรัฐบาลอิหร่าน
“กระทรวงการคลังจะยังคงจำกัดเครือข่ายของเรือ คนกลางและผู้ซื้อที่อิหร่านพึ่งพาในการส่งออกน้ำมันสู่ตลาดโลกต่อไป” เบสเซนต์กล่าว
ก่อนหน้านี้ในปีที่แล้ว รัฐบาลทรัมป์ได้คว่ำบาตรโรงกลั่นน้ำมันอิสระหลายแห่งของจีน เช่น โรงกลั่นของบริษัท Hebei Xinhai Chemical Group, Shandong Shouguang Luqing Petrochemical และ Shandong Shengxing Chemical มาตรการดังกล่าวได้สร้างอุปสรรคให้กับโรงกลั่นเหล่านี้ เช่น การรับน้ำมันดิบทำได้ยากขึ้น และต้องขายผลิตภัณฑ์ที่กลั่นแล้วภายใต้ชื่ออื่น
โรงกลั่นน้ำมันเอกชนขนาดเล็กเหล่านี้คิดเป็นประมาณ 1 ใน 4 ของกำลังการกลั่นน้ำมันของจีน ซึ่งมีกำไรต่ำหรือบางครั้งติดลบ โดยระยะหลังยังถูกกดดันจากอุปสงค์ภายในประเทศที่ซบเซาด้วย
มาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐซึ่งรวมถึงการอายัดทรัพย์สินในสหรัฐของผู้ที่ถูกขึ้นบัญชี และห้ามชาวอเมริกันทำธุรกิจด้วย ได้ทำให้โรงกลั่นขนาดใหญ่กว่าบางแห่งของจีนหลีกเลี่ยงการซื้อน้ำมันอิหร่าน ขณะที่ข้อมูลปี 2025 ของบริษัทวิเคราะห์ Kpler ระบุว่า จีนซื้อน้ำมันอิหร่านมากกว่า 80% ของปริมาณที่อิหร่านส่งออกทั้งหมดในปีดังกล่าว
อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่าโรงกลั่นเอกชนเหล่านี้ยังค่อนข้างได้รับผลกระทบจำกัดจากมาตรการตอบโต้ของสหรัฐ เนื่องจากมีความเชื่อมโยงกับระบบการเงินสหรัฐน้อย โดยหากคว่ำบาตรธนาคารจีนที่ช่วยอำนวยความสะดวกในการซื้อขาย ก็จะส่งผลกระทบต่อการซื้อน้ำมันอิหร่านมากกว่า
