การแข่งขันฟุตบอลโลก 1966 ที่ประเทศอังกฤษ นับเป็นปีแรกที่เริ่มต้นประเพณีสร้าง “มาสคอต” หรือ “ตัวนำโชค” ประจำการแข่งขัน โดยอังกฤษเลือกสิงโตสวมชุดทีมชาติชื่อ “วิลลี่” เป็นมาสคอตตัวแรกของทัวร์นาเมนต์ และยังถือว่าเป็นหนึ่งในมาสคอตของกีฬารายการใหญ่รายการแรกๆ ของโลกอีกด้วย
นับแต่นั้นเป็นต้นมา เจ้าภาพฟุตบอลโลกแต่ละครั้งก็มักจะเลือกสัตว์ พืช หรือเครื่องแต่งกายอันเป็นเอกลักษณ์ของประเทศนั้นๆ มาเป็นมาสคอตประจำการแข่งขัน โดยออกแบบมาให้เป็นตัวคาแรกเตอร์ที่มีสีสันสดใส เน้นกลุ่มเป้าหมายที่เป็นเด็ก เพื่อนำไปผลิตเป็นสินค้าและของที่ระลึกหลากหลาย และไม่จำเป็นต้องมีมาสคอตแค่ตัวเดียวเสมอไป
สำหรับมาสคอตฟุตบอลโลกตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน มีดังนี้
ฟุตบอลโลก 1966 ที่อังกฤษ : “วิลลี่” สิงโตอันเป็นสัญลักษณ์ของสหราชอาณาจักร สวมชุดแข่งฟุตบอลลายธงยูเนียนแจ็คพร้อมคำว่า “เวิลด์คัพ”
ฟุตบอลโลก 1970 ที่เม็กซิโก : “ฮวนนิโต้” เด็กชายสวมชุดแข่งทีมจังโก้ ใส่หมวกซอมเบรโร่ สัญลักษณ์ประจำชาติเม็กซิโก พร้อมข้อความ “เม็กซิโก 70”
ฟุตบอลโลก 1974 ที่เยอรมนีตะวันตก : “ทิปและแท็ป” เด็กชาย 2 คนสวมชุดทีมอินทรีเหล็กที่มีตัวหนังสือ “WM” (มาจากคำว่า Weltmeisterschaft เป็นภาษาเยอรมัน แปลว่า “เวิลด์คัพ”) และ “74”
ฟุตบอลโลก 1978 ที่อาร์เจนตินา : “เกาชิโต้” เด็กชายในชุดทีมฟ้า-ขาว ใส่หมวกทรงคาวบอยพร้อมข้อความ “อาร์เจนตินา ’78” สวมผ้าพันคอ มือถือแส้ สื่อถึง “เกาโช่” หรือคาวบอยของแถบอเมริกาใต้
ฟุตบอลโลก 1982 ที่สเปน : “นารันฆีโต้” ส้มสวมชุดทีมกระทิงดุที่ได้แรงบันดาลใจจากผลไม้หลักของประเทศ โดยชื่อของมาสคอตตัวนี้ก็มาจากคำว่า naranja ซึ่งเป็นภาษาสเปน แปลว่า ส้ม
ฟุตบอลโลก 1986 ที่เม็กซิโก : “ปิเก้” พริกเม็กซิกัน (ฮาลาเปญโญ) ไว้หนวด สวมชุดแข่งและหมวกซอมเบรโร่ขนาดใหญ่ ชื่อมีที่มาจากคำว่า picante ภาษาสเปนที่แปลว่า เผ็ด ร้อน
ฟุตบอลโลก 1990 ที่อิตาลี : “เชา” แท่งไม้ลายธงชาติอิตาลีต่อๆ กันเป็นตัวคน มีหัวเป็นลูกบอล ชื่อ “เชา” เป็นคำทักทายในภาษาอิตาเลียน
ฟุตบอลโลก 1994 ที่สหรัฐอเมริกา : “สไตรเกอร์” สุนัข สัตว์เลี้ยงพื้นฐานของชาวอเมริกัน สวมชุดแข่ง พร้อมข้อความ “USA 94”
ฟุตบอลโลก 1998 ที่ฝรั่งเศส : “ฟูทิกซ์” ไก่กระทงซึ่งเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของประเทศ ตัวสีน้ำเงิน หัวสีแดง มือถือลูกบอล มีข้อความ “FRANCE 98” บนอก
ฟุตบอลโลก 2002 ที่ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ : “อาโต้ คาซ และนิก” สิ่งมีชีวิตแห่งอนาคตสีส้ม ม่วง และน้ำเงิน มีสตอรี่เป็นสมาชิกทีมแอตมอสบอล (ฟุตบอลอวกาศ) อาโต้เป็นโค้ช ส่วนคาซและนิกเป็นผู้เล่น ชื่อของมาสคอตทั้ง 3 ตัวมาจากการโหวตของประชาชนชาติเจ้าภาพทั้ง 2 ประเทศ
ฟุตบอลโลก 2006 ที่เยอรมนี : “โกลิโอ ที่ 6 และพิลล์” โกลิโอคือสิงโตในชุดทีมชาติเยอรมนี ที่มีหมายเลข 06 ขณะที่พิลล์เป็นลูกบอลพูดได้ ชื่อโกลิโอมาจากการผสมคำว่า goal กับ Leo ส่วนชื่อพิลล์ มาจากภาษาพูดในหมู่คนรักกีฬาที่สื่อถึงฟุตบอล
ฟุตบอลโลก 2010 ที่แอฟริกาใต้ : “ซาคุมิ” เสือดาว หนึ่งในสัตว์ที่พบได้ทั่วไปในแอฟริกาใต้ เป็นคาแรกเตอร์เสือดาวผมสีเขียว สวมเสื้อยืดที่มีคำว่า “South Africa 2010” สีเขียวและเหลืองของซาคุมิมาจากสีประจำทีมกีฬาทีมชาติของประเทศ ที่มาของชื่อมาจากการผสมคำ “ZA” ของแอฟริกาใต้ กับ “Kumi” ที่เป็นภาษาถิ่นแปลว่า สิบ
ฟุตบอลโลก 2014 ที่บราซิล : “ฟูเลโก้” ตัวนิ่มสามแถบซึ่งเป็นสัตว์เฉพาะถิ่นของบราซิล สวมเสื้อยืดที่มีข้อความ “Brasil 2014” กระดองสีน้ำเงินบนหัวเป็นลายลูกฟุตบอล ชื่อฟูเลโก้มาจากการผสมคำระหว่าง “futebol” (ฟุตบอล) กับ “ecologia” (ระบบนิเวศ)
ฟุตบอลโลก 2018 ที่รัสเซีย : “ซาบิวาก้า” หมาป่าสวมเสื้อสีขาวน้ำเงิน กางเกงแดง ซึ่งเป็นสีธงชาติรัสเซีย บนอกเสื้อมีข้อความ “Russia 2018” ชื่อซาบิวาก้าเป็นภาษารัสเซีย หมายถึงผู้ทำประตู
ฟุตบอลโลก 2022 ที่กาตาร์ : “ลาอีบ” คาแรกเตอร์ที่ได้แรงบันดาลใจจาก “กูตระห์” หรือผ้าคลุมศีรษะของผู้ชายในแถบอาหรับ เป็นตัวมาสคอตผ้าสีขาวที่มีตาและปาก ชื่อลาอีบเป็นภาษาอาหรับ หมายถึงผู้เล่นที่มีทักษะสูง
ฟุตบอลโลก 2026 ที่แคนาดา เม็กซิโก และสหรัฐอเมริกา : “เมเปิล ซายู และคลัตช์” สมาชิกทีมฟุตบอล “เมเปิล” คือกวางมูสแคนาดา เป็นผู้รักษาประตูสวมชุดสีแดง ชื่อเมเปิลมาจากใบเมเปิล สัญลักษณ์บนธงชาติแคนาดา เป็นตัวแทนความสร้างสรรค์และยืดหยุ่น ขณะที่ “ซายู” คือเสือจากัวร์เม็กซิกัน เล่นตำแหน่งกองหน้า สวมชุดสีเขียวประจำทีมชาติเม็กซิโก ได้แรงบันดาลใจจากสัตว์สำคัญในอารยธรรมโบราณของประเทศ เป็นสัญลักษณ์ของความแข็งแกร่ง ปราดเปรียว และความภูมิใจในวัฒนธรรม ส่วน “คลัตช์” คืออินทรีหัวขาว สัตว์สัญลักษณ์ของอเมริกา เล่นตำแหน่งกองกลาง สวมชุดสีน้ำเงินของทีมชาติสหรัฐ เป็นสัญลักษณ์ของความกล้าหาญ ความเป็นผู้นำ และความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ชื่อคลัตช์มาจากศัพท์สแลงในวงการกีฬา หมายถึงการทำผลงานยอดเยี่ยมในสถานการณ์คับขัน
