ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ กล่าวเมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม ว่า เขาจะตัดสินใจเกี่ยวกับข้อเสนอในการขยายเวลาข้อตกลงหยุดยิงกับอิหร่านในเร็วๆ นี้ แม้ว่าทั้งสองฝ่ายยังคงมีความเห็นแตกต่างกันในประเด็นสำคัญๆ หลายเรื่อง ที่ถือเป็นหัวใจหลักของความขัดแย้งที่เกิดขึ้น
ทรัมป์กล่าวว่า เขาจะเข้าร่วมการประชุมที่ทำเนียบขาวเพื่อทำการตัดสินใจขั้นสุดท้ายเกี่ยวกับข้อเสนอดังกล่าว ซึ่งจะขยายเวลาของข้อตกลงหยุดยิงที่เริ่มขึ้นเมื่อต้นเดือนเมษายนออกไปอีก 60 วัน เพื่อเปิดทางให้คณะเจรจามีเวลาหาทางยุติสงครามอย่างถาวร
เจ้าหน้าที่ทำเนียบขาวรายหนึ่งเปิดเผยว่า การประชุมในห้องสถานการณ์ใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง แต่ไม่ได้ระบุว่าทรัมป์ได้ตัดสินใจในเรื่องดังกล่าวแล้วหรือไม่
“ประธานาธิบดีทรัมป์จะทำข้อตกลงก็ต่อเมื่อเป็นข้อตกลงที่เอื้อประโยชน์ต่ออเมริกาและตรงตามเงื่อนไขที่เขากำหนดไว้เท่านั้น อิหร่านจะต้องไม่มีวันครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ได้” เจ้าหน้าที่รายนี้กล่าว
ด้านแหล่งข่าวอาวุโสของอิหร่านบอกกับรอยเตอร์ว่า ข้อตกลงใกล้จะบรรลุแล้ว แต่ยังไม่ได้รับการอนุมัติอย่างเป็นทางการ
ทรัมป์ยังระบุด้วยว่า อิหร่านจะต้องยุติการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ และต้องรื้อถอนศักยภาพในการผลิตอาวุธนิวเคลียร์ ซึ่งเป็นเงื่อนไขสองข้อที่อิหร่านยังไม่ยอมรับ
“อิหร่านต้องยอมรรับว่าพวกเขาจะไม่มีอาวุธนิวเคลียร์หรือระเบิดนิวเคลียร์ ช่องแคบฮอร์มุซจะต้องเปิดใช้งานทันที ไม่มีการเก็บค่าผ่านทาง และต้องเปิดให้การเดินเรือผ่านได้อย่างเสรีโดยไม่มีข้อจำกัดทั้งขาเข้าและขาออก” ทรัมป์กล่าว พร้อมเสริมว่า สหรัฐจะเป็นผู้ตรวจค้นและนำวัสดุนิวเคลียร์ในอิหร่านออกมา
ฟาร์ส ซึ่งเป็นสำนักข่าวกึ่งทางการของอิหร่านอ้างแหล่งข่าวว่า คำพูดของทรัมป์เป็น “ความพยายามที่จะสร้างภาพแห่งชัยชนะที่ถูกประดิษฐ์ขึ้นมา”
ขณะที่แหล่งข่าวอาวุโสของอิหร่านซึ่งไม่เปิดเผยชื่อ กล่าวว่า ข้อตกลงที่กำลังหารือกันไม่ได้ครอบคลุมประเด็นด้านนิวเคลียร์แต่อย่างใด ด้านนายเอสมาอิล บาเกอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน กล่าวผ่านสถานีโทรทัศน์ของรัฐว่า การบริหารจัดการช่องแคบฮอร์มุซเป็นเรื่องที่อิหร่านและโอมานจะตัดสินใจ
สำนักข่าวฟาร์สรายงานด้วยว่า ช่องแคบฮอร์มุซจะถูกเปิดใช้งานอีกครั้งภายใต้เงื่อนไขของเตหะราน หลังจากสหรัฐยกเลิกการปิดล้อมเรืออิหร่าน และว่า ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องกันเกี่ยวกับการปลดล็อกทรัพย์สินอิหร่านมูลค่า 1.2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ ที่ถูกอายัดไว้อีกด้วย
ด้านนายสก็อต เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐ กล่าวว่า การปิดล้อมของสหรัฐจะถูกยกเลิกอย่างค่อยเป็นค่อยไป
อย่างไรก็ตาม ทรัมป์กล่าวว่า “จะไม่มีการโอนเงินใด ๆ จนกว่าจะมีประกาศเพิ่มเติม” ซึ่งอาจหมายถึงข้อเรียกร้องของอิหร่านเกี่ยวกับค่าผ่านทางในช่องแคบฮอร์มุซ การชดเชยความเสียหายจากสงคราม หรือการปล่อยทรัพย์สินอิหร่านที่ถูกอายัดไว้
ทรัมป์โพสต์ข้อความบน Truth Social ว่า ทุ่นระเบิดในช่องแคบฮอร์มุซจะถูกเก็บกู้ และเรือที่ติดค้างอยู่ในพื้นที่อาจเริ่มเดินทางกลับบ้านได้แล้ว พร้อมเขียนว่า “จงไปบอกภรรยา สามี พ่อแม่ และครอบครัวของพวกคุณแทนผมด้วย จากประธานาธิบดีคนโปรดของพวกคุณ!”
นายราฟาเอล กรอสซี ผู้อำนวยการใหญ่ของทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) หนังสือพิมพ์ไฟแนนเชียลไทมส์ว่า คาซักสถานส่งสัญญาณว่าพร้อมรับมอบสต็อกยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงของอิหร่าน หากมีการบรรลุข้อตกลง ทั้งนี้ คาซัคสถานเป็นที่ตั้งของธนาคารยูเรเนียมที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของนานาชาติ ซึ่งจัดตั้งขึ้นเพื่อรับประกันแหล่งเชื้อเพลิงสำหรับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ของประเทศสมาชิก IAEA
อิหร่านยังต้องการให้มีการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร การถอนกำลังทหารสหรัฐออกจากภูมิภาค และให้ข้อตกลงสันติภาพใดๆ ต้องรวมถึงการยุติปฏิบัติการทางทหารของอิสราเอลในเลบานอนด้วย
