สำนักข่าวรอยเตอร์ รายงานว่า เฉิน โหย่วหลิน นักแผ่นดินไหววิทยาชาวอเมริกัน เชื้อสายจีน ถูกทางการจีนควบคุมตัวเอาไว้ 2 ปี โดยไม่มีการพิจารณาคดีเลย และกำลังเผชิญกับข้อหาจารกรรม ซึ่งเรื่องดังกล่าว ถูกเปิดเผยโดยภรรยาของนายเฉิน , สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของสหรัฐอเมริกา และกลุ่มสนับสนุนตัวประกัน 2 กลุ่ม เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคมที่ผ่านมา
โดยเรื่องดังกล่าว ถือเป็นความตึงเครียดล่าสุด ระหว่างสหรัฐอเมริกากับประเทศจีน สองมหาอำนาจยักษ์ใหญ่ของโลกที่ต่างมีอาวุธนิวเคลียร์ทั้งคู่ และเกิดขึ้นขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ พยายามรักษาความสัมพันธ์ของสองประเทศให้มั่นคง หลังจากสงครามการค้าอันหนักหน่วงเมื่อปีที่แล้ว และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน กำลังจะเดินทางเยือนสหรัฐในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า
ขณะที่ เอพีรายงานว่า นางหรง ยู่ฟาง ภรรยาของนายเฉิน กล่าวในแถลงการณ์ ที่เผยแพร่โดย “โกลบอล รีช” ซึ่งทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาให้กับครอบครัวนับตั้งแต่นายเฉินถูกควบคุมตัว ว่า เธอไม่ได้พูดคุยกับสามีเลยตลอดกว่า 600 วัน และมีความเป็นห่วงกังวลเกี่ยวกับสุขภาพและความเป็นอยู่ของนายเฉิน พร้อมระบุว่า ประธานาธิบดีทรัมป์ ได้ให้ความสนใจเป็นการส่วนตัวต่อการปล่อยตัวนายเฉิน โดยนับตั้งแต่ทรัมป์ขึ้นรับตำแหน่งครั้งล่าสุด เขาได้ปล่อยตัวผู้คนไปแล้ว 106 คน และเชื่อว่า ทรัมป์ และทีมของเขา จะช่วยนำนายเฉินกลับมาได้
โกลบอล รีช ระบุว่า นายเฉิน ซึ่งได้รับสัญชาติอเมริกันเมื่อปี 2011 และอาศัยอยู่ที่เมืองบอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ ถือเป็นพลเมืองชาวอเมริกันเพียงคนเดียว ที่กระทรวงต่างประเทศสหรัฐ มองว่าถูกควบคุมตัวอย่างไม่ถูกในจีน ซึ่งการระบุเช่นนี้ หมายความว่า คดีเหล่านั้น มีความสำคัญสูงสำหรับรัฐบาลสหรัฐ และอาจนำไปสู่ความพยายามทางการทูตอย่างเข้มข้น เพื่อขอปล่อยตัว
โดยนางหรง เปิดเผยกับรอยเตอร์ว่า เธอได้รับแจ้งจากทำเนียบขาวและกระทรวงต่างประเทศสหรัฐว่า ระหว่างการเยือนปักกิ่งอย่างเป็นทางการของทรัมป์ เมื่อเดือนพฤษภาคม ทรัมป์ได้หยิบยกเรื่องการควบคุมตัวสามีของเธอขึ้นมาหารือกับ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ซึ่งได้ให้คำมั่นว่าจะตรวจสอบเรื่องนี้ แต่ถึงตอนนี้ รัฐบาลจีนยังไม่มีการดำเนินการใดๆ
โดยนางหรง ยังได้แสดงความห่วงกังวลว่า ปักกิ่งได้ตัดสินใจแล้ว ก่อนที่จะนำตัวนายเฉินขึ้นพิจารณาคดีความผิดฐานจารกรรม ซึ่งในจีนถือเป็นการก่ออาชญากรรมที่มีโทษจำคุกตลอดชีวิต หรือแม้กระทั่งโทษประหารชีวิต ในกรณีที่คดีมีความร้ายแรงเป็นพิเศษ
รอยเตอร์รายงานว่า นางหรง บอกด้วยว่า เจ้าหน้าที่ของสถานทูตสหรัฐ ได้เดินทางไปเยี่ยมนายเฉินหลายครั้ง แต่เจ้าหน้าที่จีน มักจะอยู่ด้วยเสมอ ทำให้นายเฉินไม่สามารถพูดได้อย่างอิสระ และเธอยังได้ว่าจ้างทนายความชาวจีน แต่ทนายความได้รับอนุญาตให้เข้าพบนายเฉิน หลังจากที่เขาถูกคุมขังอยู่นานกว่า 13 เดือนแล้ว ขณะที่เจ้าหน้าที่จีน สอบปากคำสามีของเธอกว่า 100 ครั้ง เกี่ยวกับงานวิจัยของนายเฉิน เกี่ยวกับสัญญาณแผ่นดินไหวจากการทดสอบนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ
ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 19 มีนาคมที่ผ่านมา นายมาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐ กล่าวว่า การควบคุมตัวนายเฉิน วัย 54 ปี เป็นการกระทำที่ไม่ถูกต้อง ขณะที่เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม กระทรวงต่างประเทศสหรัฐแจ้งว่า รัฐบาลสหรัฐได้หยิบยกกรณีของนายเฉินขึ้นมาหารือกับเจ้าหน้าที่จีนโดยตรง และเรียกร้องให้มีการปล่อยตัวนายเฉินในทันที
อย่างไรก็ตาม หลิน เจี้ยน โฆษกกระทรวงต่างประเทศจีน กล่าวเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคมว่า ไม่มีการควบคุมตัวโดยมิชอบในประเทศจีน และหน่วยงานยุติธรรมได้ดำเนินการตามคีดต่างๆตามกฎหมาย
โกลบอล รีช แจ้งว่า นายเฉิน ถูกเจ้าหน้าที่ความมั่นคงของรัฐของจีน ควบคุมตัวเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2024 ระหว่างเดินทางไปเยี่ยมพ่อแม่ที่กรุงปักกิ่ง และถูกตั้งข้อหาจารกรรม โดยนายเฉิน ทำงานเป็นผู้รับเหมาช่วงให้กับรัฐบาลสหรัฐ โดยทำงานให้กับทั้งกระทรวงต่างประเทศ และห้องปฏิบัติการวิจัยกองทัพอากาศ โดยเนื้องานส่วนใหญ่ของนายเฉิน เป็นการทำงานร่วมกับเพื่อร่วมงานชาวจีน เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลทางธรณีวิทยาและแผ่นดินไหว
ซึ่งโกลบอล รีช ระบุเพิ่มเติมว่า การจับกุมตัวนายเฉินนั้น น่าจะเป็นความพยายามของเจ้าหน้าที่จีนที่จะเรียนรู้เกี่ยวกับเทคนิคต่างๆที่สหรัฐใช้ในการตรวจสอบการทดลองนิวเคลียร์ โดยอาศัยข้อมูลคลื่นความถี่แผ่นดินไหว
เอริค เล็บสัน ที่ปรึกษาของ โกลบอล รีช ซึ่งดูแลญาติของนายเฉิน และเป็นอดีตเจ้าหน้าที่ความมั่นคงแห่งชาติของสหรัฐ กล่าวว่า เขาเชื่อว่า จีนต้องการใช้ความเชี่ยวชาญของนายเฉิน เพื่อปรับปรุงความสามารถในการปกปิดการทดสอบอาวุธนิวเคลียร์ใต้ดิน โดยใช้เทคนิคที่เรียกว่า การแยกส่วน
โดยเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ รัฐบาลทรัมป์ ได้กล่าวหาจีนว่า พยายามปกปิดการระเบิดนิวเคลียร์ใต้ดินที่มีอานุภาพต่ำ เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2020 โดยใช้เทคนิคที่จุดระเบิดอุปกรณ์ภายในห้องใต้ดินขนาดใหญ่ เพื่อลดขนาดของคลื่นกระแทกที่เกิดขึ้น
เล็บสัน กล่าวว่า นายเฉิน ทำงานให้กับผู้รับเหมาของรัฐบาลสหรัฐ และไม่เคยได้รับการตรวจสอบเรื่องความปลอดภัยของสหรัฐหรือทำงานลับใดๆมาก่อน โดยงานวิจัยของนายเฉิน จะเกี่ยวกับคลื่นแผ่นดินไหวจากการทดสอบระเบิดของเกาหลีเหนือ ที่ได้รับการสนับสนุนทางการเงินจากกระทรวงต่างประเทศ และห้องปฏิบัติการวิจัยกองทัพอากาศ ซึ่งงานวิจัยนี้ทำร่วมกับนักวิชาการชาวจีน โดยใช้ข้อมูลสาธารณะของจีน และสามารถดูได้จากทางอินเตอร์เน็ต
เล็บสัน กล่าวด้วยว่า หากคดีของนายเฉิน ไม่ได้รับการแก้ไข คดีนี้อาจเป็นประเด็นสำคัญ เมื่อ สี จิ้นผิง พบกับทรัมป์ ที่กรุงวอชิงตัน ซึ่งคาดว่าจะมีขึ้นในเดือนกันยายนนี้ ซึ่งการที่ครอบครัวตัดสินใจออกมาพูดในตอนนี้ เพราะเจ้าหน้าที่จีน ดูเหมือนจะไม่ดำเนินการตามคำมั่นสัญญาที่สี จิ้นผิง ให้ไว้กับทรัมป์ หลังจากทรัมป์หยิบยกเรื่องนายเฉินขึ้นมาพูดคุยตอนพบกันเมื่อเดือนพฤษภาคม
