หลายครั้งที่เราตื่นขึ้นมาแล้วรู้สึกอ่อนเพลีย เหมือนไม่ได้พักผ่อนอย่างเต็มที่ ทั้งที่ใช้เวลานอนไปหลายชั่วโมง อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่ความเหนื่อยล้าจากการทำงานหนัก แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนที่ร่างกายกำลังพยายามบอกว่าเรากำลังเผชิญกับ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ซึ่งเป็นภัยเงียบที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาวโดยที่เราไม่ทันรู้ตัว มาลองสังเกตความผิดปกติที่เกิดขึ้นไปพร้อม ๆ กัน
ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ คืออะไร
อ้างอิงข้อมูลจาก P.K. Healthcare and Medical ตัวแทนจำหน่ายและศูนย์บริการหลังการขายเครื่อง CPAP ของ Resmed ในประเทศไทย อธิบายว่า ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ชนิดอุดกั้นนั้น เกิดจากการที่กล้ามเนื้อลำคอหย่อนตัวและตีบแคบลงขณะหลับ ทำให้ทางเดินหายใจติดขัด บางรายอาจหยุดหายใจนาน 10-20 วินาที และเกิดซ้ำได้หลายร้อยครั้งในหนึ่งคืน ส่งผลให้ออกซิเจนในเลือดและสมองลดต่ำลง สมองจึงต้องสั่งการให้ร่างกายสะดุ้งตื่นเพื่อสูดอากาศ เมื่อออกซิเจนเพียงพอก็จะกลับไปหลับลึกได้อีก แต่ทางเดินหายใจก็จะกลับมาตีบแคบวนเวียนเป็นวงจรซ้ำ ๆ ตลอดคืน ทำให้ร่างกายพักผ่อนได้ไม่เต็มที่
สัญญาณเตือนที่อาจตกอยู่ใน ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
การสังเกตตัวเองในขณะที่กำลังนอนหลับอาจเป็นเรื่องยาก เพราะเรามักไม่รู้ตัวว่าร่างกายมีปฏิกิริยาอย่างไรในตอนกลางคืน อย่างไรก็ตาม ร่างกายมักจะส่งสัญญาณเตือนบางอย่างออกมาให้เราหรือคนข้างกายได้สังเกตเห็น ซึ่งหากพบว่ามีอาการเหล่านี้บ่อยครั้งก็อาจเป็นสิ่งสำคัญที่เราไม่ควรละเลย
นอนกรนเสียงดังเป็นประจำ
เสียงกรนที่ดังผิดปกติและเกิดขึ้นแทบทุกคืน ถือเป็นสัญญาณเริ่มต้นที่บ่งบอกถึงการอุดกั้นของทางเดินหายใจ เสียงนี้เกิดจากลมหายใจที่พยายามแทรกผ่านช่องคอที่แคบลง ทำให้เนื้อเยื่อบริเวณนั้นเกิดการสั่นสะเทือน แม้การนอนกรนจะดูเป็นเรื่องปกติ แต่หากเสียงกรนมีความดังมากจนรบกวนคนข้างกาย หรือมีจังหวะการกรนที่ไม่สม่ำเสมอ ขาดไปบางจังหวะ เราก็ควรหันมาใส่ใจและสังเกตอาการอื่น ๆ ร่วมด้วยเพื่อความแน่ใจ
สะดุ้งหรือหยุดหายใจเป็นช่วง ๆ ระหว่างนอน
อาการนี้มักสังเกตได้จากคนใกล้ชิดที่นอนเตียงเดียวกัน โดยจะพบว่าเราอาจมีช่วงที่เสียงกรนเงียบหายไปชั่วขณะ คล้ายกับคนกลั้นหายใจ ก่อนจะตามมาด้วยอาการสะดุ้งเฮือก สำลักน้ำลาย หรือหายใจแรงเหมือนคนขาดอากาศ อาการสะดุ้งตื่นเหล่านี้คือปฏิกิริยาอัตโนมัติของสมองที่พยายามปลุกให้ร่างกายกลับมาหายใจอีกครั้ง ซึ่งการเกิดเหตุการณ์แบบนี้ซ้ำ ๆ จะทำให้วงจรการนอนหลับถูกขัดจังหวะอย่างต่อเนื่อง
ง่วงมากผิดปกติในเวลากลางวัน
แม้เราจะใช้เวลานอนบนเตียงยาวนานถึง 7-8 ชั่วโมง แต่หากตื่นมาแล้วยังรู้สึกอ่อนเพลีย ง่วงซึม หาวบ่อย หรือมีอาการหลับในขณะทำงานและขับรถในตอนกลางวัน นั่นเป็นเพราะคุณภาพการนอนในตอนกลางคืนของเราไม่ดีพอ การสะดุ้งตื่นบ่อยครั้งทำให้ร่างกายไม่สามารถเข้าสู่ระยะการหลับลึก ซึ่งเป็นช่วงเวลาสำคัญในการฟื้นฟูร่างกาย ส่งผลให้ความสดชื่นและพลังงานในการใช้ชีวิตประจำวันลดลง
ปวดศีรษะหลังตื่นนอนหรือหลับไม่เต็มอิ่ม
การตื่นเช้ามาพร้อมกับอาการปวดศีรษะ มึนงง ไม่สดใส คล้ายคนพักผ่อนไม่พอ เป็นอีกหนึ่งอาการที่พบได้บ่อย สาเหตุหลักมาจากระดับออกซิเจนในเลือดที่ลดต่ำลงในระหว่างที่เกิดการหยุดหายใจ ทำให้สมองได้รับออกซิเจนไปหล่อเลี้ยงไม่เพียงพอ นอกจากนี้ การที่ร่างกายต้องตื่นตัวอยู่ตลอดทั้งคืนเพื่อดิ้นรนหาอากาศหายใจ ยังทำให้ระบบประสาทตึงเครียดสะสม จนเกิดเป็นอาการปวดหัวหลังตื่นนอนได้
Sleep Test ตรวจ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
เมื่อเราสงสัยว่าตัวเองอาจมีความเสี่ยง การเข้ารับการตรวจ Sleep Test จึงเป็นวิธีที่จะช่วยประเมินการทำงานของร่างกายขณะหลับได้อย่างละเอียด การตรวจนี้จะทำการวัดคลื่นสมอง อัตราการเต้นของหัวใจ ระดับออกซิเจนในเลือด รวมถึงบันทึกพฤติกรรมการหายใจตลอดทั้งคืน ข้อมูลที่ได้จะแสดงให้เห็นถึงความรุนแรงของการหยุดหายใจ ซึ่งจะช่วยให้สามารถวางแผนแนวทางการดูแลสุขภาพที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายของเราได้ดีที่สุด
สรุป
การปล่อยให้ร่างกายเผชิญกับ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ อย่างต่อเนื่องอาจส่งผลกระทบที่รุนแรงต่อสุขภาพในระยะยาว ดังนั้น การหมั่นสังเกตอาการและรีบตรวจเช็กตั้งแต่แรก ๆ จึงเป็นสิ่งสำคัญ หากพบว่ามีความเสี่ยง เราขอแนะนำให้เข้ารับการตรวจ Sleep Test กับทาง P.K. Healthcare and Medical ตัวแทนจำหน่ายเครื่อง CPAP และ BiPAP ของ Resmed เพื่อรับการประเมินที่แม่นยำ พร้อมรับคำแนะนำในการดูแลสุขภาพการนอนอย่างตรงจุด
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
การตรวจ Sleep Test ใช้เวลานานแค่ไหน?
โดยทั่วไปการตรวจ Sleep Test จะใช้เวลาประมาณ 1 คืนเต็ม หรือราว ๆ 6-8 ชั่วโมง ซึ่งจะเป็นช่วงเวลาที่เราเข้านอนตามปกติ เจ้าหน้าที่จะทำการติดอุปกรณ์รับสัญญาณขนาดเล็กตามจุดต่าง ๆ ของร่างกายก่อนที่เราจะหลับ เพื่อเก็บข้อมูลการทำงานของระบบทางเดินหายใจและระบบอื่น ๆ ตลอดทั้งคืน การตรวจนี้ทำได้ง่ายและเหมาะกับสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล
โรคหยุดหายใจขณะหลับพบได้เฉพาะผู้สูงอายุหรือไม่?
อาการนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในกลุ่มผู้สูงวัยเท่านั้น แต่สามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกช่วงอายุ รวมไปถึงวัยรุ่นและเด็กด้วย แม้ว่าอายุที่เพิ่มขึ้นจะทำให้กล้ามเนื้อหย่อนคล้อย แต่ปัจจัยอื่น ๆ เช่น ภาวะน้ำหนักตัวเกิน โครงสร้างทางสรีระของช่องคอ ไปจนถึงพฤติกรรมการใช้ชีวิต ก็ล้วนเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดอาการนี้ในวัยทำงานหรือคนหนุ่มสาวได้เช่นเดียวกัน
เครื่อง CPAP จำเป็นสำหรับผู้ป่วยทุกคนหรือไม่?
การใช้เครื่องช่วยหายใจเพื่อเปิดทางเดินหายใจ เป็นวิธีการดูแลที่นิยมสำหรับผู้ที่มีอาการในระดับปานกลางขึ้นไป แต่สำหรับผู้ที่มีอาการเพียงเล็กน้อย อาจเริ่มต้นจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น การลดน้ำหนัก การปรับท่านอน หรือการงดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอน ซึ่งการจะประเมินว่าเราจำเป็นต้องใช้เครื่องหรือไม่นั้น จะต้องพิจารณาจากผลการตรวจ Sleep Test ก่อนเสมอ
ติดตามข่าวสารจาก Brand Inside ได้จาก Facebook ของเรา
