สรุปรัฐบาลกู้เงินเท่าไร ต้องใช้กฎหมายฉบับไดบ้าง แก้วิกฤติน้ำมันแพง

สรุปสถานการณ์เศรษฐกิจช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ รัฐบาลขยับเปิดเพดานหนี้สาธารณะ จาก 70 % ของจีดีพี เพิ่มเป็น 75 % เปิดช่องให้มีการกู้เงิน-ใช้กฎหมายหลายฉบับ แก้วิกฤติน้ำมัน ประชุมด่วน 4 หน่วยงานเศรษฐกิจ 

รัฐบาลใช้ พ.ร.ก.กู้เงินเพิ่มเท่าไร

ในยุควิกฤติโควิด-19 รัฐบาลพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ออกพระราชกำหนดกู้เงินทั้งสิ้น 1.5 ล้านล้าน แบ่งเป็น พ.ร.ก.กู้เงินเพื่อเป็นงบประมาณเพิ่มเติมช่วยเหลือ เยียวยา และฟื้นฟูเศรษฐกิจและสังคม 1 ล้านล้านบาท และพระราชกำหนดการให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม 5 แสนล้านบาท

ยุครัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล คาดว่าจะออก พ.ร.ก.กู้เงิน 5 แสนล้านบาท เพื่อเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤติน้ำมัน และเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน ที่เป็นผลมาจากสงครามระหว่าง สหรัฐอเมริกา อิสราเอล กับอิหร่าน

ขยายเพดานหนี้ จาก 70 เป็น 75 %

วิกฤติโควิด-19 รัฐบาลพลเอกประยุทธ์ ขยายเพดานหนี้สาธารณะจากไม่เกิน 60 % ของจีดีพี เพิ่มเป็นไม่เกิน  70 ของ GDP ในช่วงเดือนกันยายน 2564

รัฐบาลอนุทิน ซึ่งนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังระบุว่า ครั้งนี้วิกฤติกว่ายุคโควิด เตรียมขยายกรอบเพดานหนี้สาธารณะจากพดานที่กำหนดไว้ 70%  เพิ่มขึ้นเป็น 75% ของจีดีพ เพราะฐานะทางการคลัง ณ เวลานี้ รัฐบาลเหลือพื้นที่ทางการคลังเพียง 4 % เท่านั้น เทียบกับยุคพลเอกประยุทธ์ ขณะมีวิกฤติ มีพื้นที่ทางการคลังเหลือ 16 %

ข้อมูล ณ เดือน กุมภาพันธ์ 2569 ไทยมียอดหนี้สาธารณะ 12.59 ล้านล้านบาท คิดเป็น 66% ของจีดีพี จึงมีความจำเป็นต้องขยายเพดานหนี้สาธารณะเพิ่มขึ้นเป็น 75% เพื่อเปิดช่องว่างให้รัฐบาลสามารถกู้เงินเพิ่มได้อีกเกือบ 1 ล้านล้านบาท เพื่อใช้เป็นกันชนทางเศรษฐกิจ

รัฐบาลใช้กฎหมายอะไรบ้างใช้เงินกู้วิกฤติ

หลังสงครามผ่านไปกว่า 1 เดือน รัฐบาลพิจารณากอบกู้วิกฤติการเศรษฐกิจประเทศ ผ่านกฎหมายที่เกี่ยวข้องดังนี้

• ออกพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) กู้เงิน วงเงิน 500,000 ล้านบาท เพื่อเตรียมความพร้อมรองรับวิกฤตการณ์ที่อาจเกิดขึ้น
• ออกพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) โอนงบประมาณ 2569 ซึ่งต้องให้งบประมาณปี 2570 ผ่านคณะรัฐมนตรีเสียก่อน คาดว่าจะแล้วเสร็จเดือนกรกฎาคม 2569
• เร่งจัดทำรายการก่อหนี้ผูกพันข้ามปีของปีงบประมาณ 2569-2570 เร็วขึ้น 4 เดือน (ให้จบภายใน 30 เมษายน จากปกติภายในสิงหาคม)
• ดึงเงินทุนสำรองจ่ายตามพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ. 2561 วงเงิน 50,000 ล้านบาท

รัฐบาลต้องทำอะไรบ้างก่อนกู้เงิน

ก่อนจะเข้าสู่กระบวนการจัดทำกฎหมายกู้เงิน-โอนเงิน เกลี่ยเงิน ปรับโครงสร้างการใช้จ่ายงบประมาณครั้งใหญ่ รัฐบาลเตรียมการ ดังนี้

• วันที่ 21 เมษายน 2569 สำนักงบประมาณ เสนอการทบทวนข้อเสนอเป้าหมาย-ยุทธศาสตร์งบประมาณ 2570
• วันที่ 22 เมษายน 2569 ประชุม 4 หน่วยงานเศรษฐกิจ ได้แก่ กระทรวงการคลัง, สภาพัฒน์ฯ, ธปท. และสำนักงบประมาณ  พิจารณาทบทวนประมาณการรายได้ และวงเงินงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570
• วันที่ 28 เมษายน 2569 จัดทำแผนการคลังระยะปานกลางฉบับใหม่ ปรับปรุงวงเงินงบประมาณรายจ่ายปี 2570 เสนอคณะรัฐมนตรี

เงินที่กู้มาได้ รัฐบาลเตรียมใช้จ่ายอะไรบ้าง

• ออกมาตรการพยุงเศรษฐกิจจากภาวะวิกฤติน้ำมัน-พลังงาน
• เติมเงินบัตรสวัสดิการกลุ่มเปราะบาง
• มาตรการคนละครึ่งพลัส เฟส 2
• มาตรการรถเก่า แลกรถใหม่
• จัดทำมาตรการ-แผนลงทุน Energy Transformation เปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน
• แพ็กเกจส่งเสริมการใช้พลังงานสะอาด การใช้รถยนต์ไฟฟ้า (EV) หรือรถยนต์ Hybrid ในภาครัฐ
• มาตรการการติดตั้ง Solar Rooftop ในหน่วยงานราชการ-รัฐวิสาหกิจ รับมือวิกฤตพลังงานในระยะยาว

สรุปการกู้เงินของรัฐบาลแก้วิกฤติน้ำมันแพง

การแก้ปัญหาเศรษฐกิจ จากวิกฤติราคาพลังงาน น้ำมันแพง รัฐบาลจำเป็นต้องขยายเพดานหนี้สาธารณะ เพื่อกู้เงินเพิ่มมาบริหารฐานะการคลัง ช่วยประชาชนกลุ่มที่ฐานะเศรษฐกิจอ่อนแอ

ออกพระราชบัญญัติโอนเงินงบประมาณ 2569 และเกลี่ยงบประมาณใหม่ ตัดรายจ่ายที่ไม่จำเป็น และเลื่อนเวลาก่อหนี้ผูกพันเร็วขึ้น 4 เดือน ซึ่งจะได้เห็นยอดเงินภายใน 30 เมษายน 2569

ทั้งพระราชบัญญัติโอนงบประมาณ และรายการก่อหนี้ผูกพันข้ามปี จะมียอดไม่มากนัก เพราะขณะนี้เข้าสู่ไตรมาส 3 ของปีงบประมาณ 2569 แล้ว ส่วนใหญ่ได้มีการผูกพันไปล่วงหน้า การจัดรายจ่ายไม่จำเป็นจึงทำได้ง่ายและเร็วที่สุด

ในอดีตยุครัฐบาลพลเอกประยุทธ์ การขยายเพดานหนี้สาธารณะจาก 60 % เป็น 70 % เคยมีแผนระบุว่า ให้รัฐบาลจัดทำงบประมาณ และต้องบริหารหนี้สาธารณะ ให้กลับมาสู่ 60 % โดยเร็วหลังวิกฤติ แต่ในช่วงรัฐบาลเพื่อไทย 2 ปีก่อนหน้านี้ ไม่ได้ทำตามแผนดังกล่าว เพราะรัฐบาลอ้างว่าเศรษฐกิจไม่ขยายตัวตามเป้า และมีการจัดทำงบประมาณกลางปีเพิ่มเติม และมีการกู้เงินแบบเกือบเต็มเพดาน

การออก พ.ร.ก.กู้เงิน 5 แสนล้าน ครั้งใหม่นี้ เป็นการออกในระดับพอดี อาจจะใช้จ่ายไม่ถึงเต็มจำนวน แต่หากมีวิกฤติเพิ่ม การขอกู้เพิ่มเป็นครั้งคราว จะช่วยรักษาวินัยทางการคลังได้มากกว่า

การออก พ.ร.ก.กู้เงิน ต้องมีรายละเอียดหลัการทั้งในแง่จำนวนยอดเงินรวม และรายการใช้จ่ายอย่างรัดกุม เพื่อป้องกันการลดเครดิตประเทศ จากสถาบันจัดอันดับเครดิต (เครดิตเรตติ้ง)  

​