ในฟุตบอลทัวร์นาเมนต์ เมื่อถึงรอบน็อกเอาต์ หากตัดสินผู้แพ้ผู้ชนะไม่ได้ในการเล่นเวลาปกติและต่อเวลาพิเศษแล้ว ก็ถึงเวลาที่ต้องตัดสินกันด้วยการดวลจุดโทษซึ่งถึงตรงนั้นทุกอย่างเกิดขึ้นได้ และปัจจัยเรื่อง “ใจ” และ “ดวง” ก็เข้ามามีบทบาทอย่างมาก
ฟุตบอลโลกยุคแรกๆ ยังไม่มีกฎดวลจุดโทษตัดสิน โดยตั้งแต่ครั้งแรกปี 1930 ถึงปี 1958 จะใช้กฎให้เตะกันใหม่ ซึ่งที่ผ่านมาเคยมีเกมที่ต้องเตะใหม่เพื่อหาผู้ชนะหลังเสมอในการเล่นต่อเวลาพิเศษรวม 4 นัด นอกจากนี้ ในปี 1954 ก็เคยมีแมตช์รีเพลย์รอบแบ่งกลุ่ม เนื่องจากในยุคนั้นมีกฎว่า ถ้าทีมมีคะแนนเท่ากันในการชิงเป็นทีมอันดับ 2 ของกลุ่มเข้าสู่รอบน็อกเอาต์ จะต้องเล่นแมตช์รีเพลย์เป็นการเพลย์ออฟหาทีมเข้ารอบ ซึ่งครั้งนั้น เยอรมนีตะวันตกเอาชนะตุรกี 7-2 หลังทั้ง 2 ทีมมีคะแนนเท่ากันในรอบแบ่งกลุ่ม
อย่างไรก็ตาม พอทีมเข้าร่วมเริ่มเยอะขึ้น แมตช์แข่งขันแต่ละทัวร์นาเมนต์เพิ่มมากขึ้น จึงยกเลิกกฎรีเพลย์ (ยกเว้นรอบชิงชนะเลิศที่ถ้าตัดสินแพ้ชนะไม่ได้ ต้องเตะใหม่ บังคับใช้กฎนี้ถึงปี 1982) โดยในปี 1962 กรณีที่ทีมเสมอกันจะใช้กฎเสี่ยงเหรียญหรือจับสลากหาทีมเข้ารอบ แต่ไม่เคยมีทีมไหนต้องใช้กฎนี้ในรอบน็อกเอาต์
กระทั่งปี 1970 คณะกรรมการบริหารสมาคมฟุตบอลนานาชาติ (ไอเอฟเอบี) องค์กรที่กำหนดกฎกติกากีฬาฟุตบอลสมัยใหม่ จึงอนุมัติใช้กฎการดวลจุดโทษเพื่อตัดสินทีมเข้ารอบในทัวร์นาเมนต์ต่างๆ แต่กว่าที่จะเกิดการดวลจุดโทษในศึกฟุตบอลโลกก็ในปี 1982 แล้ว
แมตช์ฟุตบอลโลกที่ดวลจุดโทษกันคู่แรกในประวัติศาสตร์คือเกมรอบรองชนะเลิศปี 1982 ซึ่งเยอรมนีตะวันตกเสมอกับฝรั่งเศส 3-3 ในเวลา 120 นาที และอินทรีเหล็กเฉือนชัยในการดวลจุดโทษ 5-4
นับตั้งแต่แมตช์นั้นจนถึงฟุตบอลโลกหนล่าสุดที่กาตาร์เมื่อปี 2022 มีการดวลจุดโทษรวมทั้งสิ้น 35 นัด โดยเมื่อ 4 ปีที่แล้ว เป็นทัวร์นาเมนต์ที่ต้องตัดสินถึงฎีกามากที่สุด 5 คู่
ทีมที่เจอกับการดวลจุดโทษมากที่สุดคือ อาร์เจนตินา รวม 7 นัด ชนะ 6 แพ้ 1 ขณะที่ทีมซึ่งมีสถิติดวลจุดโทษดีที่สุดคือ เยอรมนี และโครเอเชีย ดวลจุดโทษ 4 นัด คว้าชัยทั้ง 4 นัด คิดเป็นความสำเร็จ 100 เปอร์เซ็นต์ (ไม่นับทีมที่ดวลจุดโทษนัดเดียวและเก็บชัยชนะได้) ส่วนทีมที่สถิติดวลจุดโทษแย่ที่สุดคือ สเปน รวม 5 นัด ชนะเพียงนัดเดียว แพ้ถึง 4 นัด
เกมที่ดวลจุดโทษกันมากที่สุด คือคู่เยอรมนีตะวันตกกับฝรั่งเศส ปี 1982 และสวีเดนกับโรมาเนียปี 1994 ซึ่งยิงกันฝั่งละ 6 คน โดยชัยชนะตกเป็นของเยอรมนีตะวันตกและสวีเดน 5-4
เกมที่ดวลจุดโทษน้อยที่สุด คือคู่เยอรมนีตะวันตกกับเม็กซิโก ปี 1986 (เยอรมนีตะวันตกชนะ 4-1), คู่ยูเครนกับสวิตเซอร์แลนด์ ปี 2006 (ยูเครนชนะ 3-0) และคู่โมร็อกโกกับสเปน ปี 2022 (โมร็อกโกชนะ 3-0) ซึ่งแต่ละคู่เตะกันรวม 7 ลูก
นักเตะที่มีส่วนร่วมในการดวลจุดโทษมากที่สุดมี 3 คน คนละ 3 แมตช์ คือ โรแบร์โต้ บาจโจ้ (ปี 1990, 1994, 1998), ลูก้า โมดริช (ปี 2018 (2 ครั้ง), 2022) และลิโอเนล เมสซี่ (ปี 2014, 2022 (2 ครั้ง)) โดยกรณีเมสซี่กับโมดริชยิงเข้าไปทั้ง 3 ครั้ง
ผู้รักษาประตูที่เซฟในการดวลจุดโทษมากที่สุดมี 4 คน เซฟได้คนละ 4 ครั้ง ได้แก่ ฮาราลด์ ชูมัคเกอร์ (เยอรมนีตะวันตก), เซร์คิโอ กอยโคชา (อาร์เจนตินา), ดาเนียล ซูบาซิช (โครเอเชีย) และโดมินิก ลิวาโควิช (โครเอเชีย)
สำหรับการแข่งขันรอบชิงชนะเลิศฟุตบอลโลก มีการดวลจุดโทษเพื่อตัดสินแชมป์รวมทั้งสิ้น 3 นัด ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน คือนัดชิงปี 1994 ซึ่งบราซิลชนะดวลจุดโทษอิตาลี 3-2 หลังเสมอในเวลา 0-0, ปี 2006 ซึ่งอิตาลีชนะดวลจุดโทษฝรั่งเศส 5-3 หลังเสมอในเวลา 1-1 และล่าสุดในปี 2022 ซึ่งอาร์เจนตินาชนะดวลโทษฝรั่งเศส 4-2 หลังเสมอกันในเวลา 3-3
