ทรัมป์ หวังใช้ประเด็นอิหร่านดึงชาติอาหรับ ร่วมข้อตกลงอับราฮัม ฟื้นสัมพันธ์อิสราเอล

เมื่อวันที่25 พฤษภาคม ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐ ออกมาเรียกร้องให้ประเทศรัฐอาหรับอื่นๆ ในตะวันออกกลางเข้าร่วมข้อตกลงอับราฮัมที่มุ่งกระชับความสัมพันธ์ระหว่างชาติอาหรับกับอิสราเอลมากขึ้น เป็นหนึ่งในความพยายามของผู้นำสหรัฐในการผูกโยงข้อตกลงสันติภาพระหว่างสหรัฐและอิหร่าน เข้ากับข้อตกลงอับราฮัม

ข้อตกลงอับราฮัมถือกำเนิดขึ้นในช่วงที่ทรัมป์ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐในสมัยแรก เพื่อปรับความสัมพันธ์ระหว่างชาติอาหรับกับอิสราเอล และทรัมป์อยากที่จะเพิ่มสมาชิกของข้อตกลงดังกล่าวมากขึ้น ประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (ยูเออี) และบาห์เรนร่วมลงนามในข้อตกลงอับราฮัมในปี 2020 ตามด้วยประเทศโมร็อกโกและซูดาน

ทรัมป์โพสต์ลงบนทรูธโซเชียลว่า ได้พูดคุยกับผู้นำประเทศซาอุดีอาระเบีย ยูเออี บาห์เรน กาตาร์ ปากีสถาน ตุรกี อียิปต์ และจอร์แดน เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคมที่ผ่านมา ทรัมป์ระบุว่า “ผมได้ขอให้ประเทศเหล่านั้นทั้งหมดลงนามในข้อตกลงอับราฮัมในทันที และหากอิหร่านลงนามข้อตกลงสันติภาพกับสหรัฐ คงเป็นเกียรติอย่างมากในฐานะประธานาธิบดีสหรัฐที่ประเทศเหล่านั้นจะเข้าเป็นสมาชิกแนวร่วมนี้” นอกจากนั้น ผู้นำสหรัฐบอกอีกว่าสหรัฐอเมริกาพยายามต่อจิ๊กซอว์ทั้งหมดที่ซับซ้อนนี้เข้าด้วยกัน

ทรัมป์บอกว่ามี 1 หรือ 2 ประเทศที่มีเหตุผลที่จะไม่เข้าร่วมข้อตกลงอับราฮัมดังกล่าว แต่ประเทศที่เหลือควรจะพร้อมและยินยอมที่จะเข้าร่วม เพื่อให้การแก้ไขข้อพิพาทกับอิหร่านยิ่งใหญ่ขึ้นกว่าที่เคยเป็น

ถ้อยแถลงของทรัมป์สะท้อนถึงความพยายามของสหรัฐที่จะใช้ข้อตกลงกับอิหร่านมาเป็นเครื่องมือทางการทูต เพื่อผลักดันให้ประเทศต่างๆ ในตะวันออกกลางเข้าร่วมเป็นสมาชิกข้อตกลงอับราฮัมมากขึ้น

Advertisement

อย่างไรก็ตาม ปากีสถานออกมาปฏิเสธแนวคิดดังกล่าวของทรัมป์แล้ว โดยบอกว่าประเด็นเรื่องอิหร่านกับการฟื้นความสัมพันธ์กับอิสราเอลเป็นคนละเรื่องกันและไม่ควรนำมาเชื่อมโยงกัน ด้านประเทศซาอุดีอาระเบียอาจไม่เข้าร่วมข้อตกลงดังกล่าวเช่นกัน เพราะมองว่านี่เป็นประเด็นอ่อนไหวต่อความมั่นคงของชาติที่ผูกโยงกับความขัดแย้งระหว่างชาวยิวและชาวปาเลสไตน์ โดยตั้งเงื่อนไขว่าซาอุดีอาระเบียจะเข้าร่วมข้อตกลงอับราฮัมก็ต่อเมื่อมีการลงนามข้อตกลงเกี่ยวกับโร้ดแมพเพื่อจัดตั้งรัฐปาเลสไตน์

ส่วนประเทศอียิปต์ จอร์แดน และตุรกี มีความสัมพันธ์ทางการทูตกับอิสราเอลอยู่แล้ว ถึงแม้ว่าความสัมพันธ์กับอิสราเอลจะเริ่มสั่นคลอนนับตั้งแต่เกิดสงครามในฉนวนกาซา

นางลินด์ซีย์ เกรแฮม วุฒิสมาชิกสหรัฐผู้เป็นพันธมิตรของทรัมป์ชื่นชมแนวคิดที่ผูกโยงข้อตกลงกับอิหร่านเข้ากับข้อตกลงอับราฮัม บอกว่านี่เป็นโอกาสดีที่จะนำไปสู่การรวมกลุ่มระดับภูมิภาค แต่อาลี แวซ ผู้อำนวยการด้านโครงการอิหร่านของ International Crisis Group ให้ความเห็นว่า ทรัมป์พยายามขายแนวคิดของข้อตกลงกับอิหร่านว่าเป็นภาคต่อของข้อตกลงอับราฮัม “แต่นี่เป็นเพียงการขายฝันอีกครั้ง จากการบีบบังคับให้อิหร่านยอมจำนนไปจนถึงพยายามใช้ข้อตกลงที่ไม่แน่นอนนี้เพื่อจัดระเบียบในตะวันออกกลาง” แวซกล่าว