สหรัฐอเมริกายกเลิกมาตรการคว่ำบาตรอิหร่านเป็นเวลา 60 วัน เริ่มตั้งแต่วันจันทร์ที่ 22 มิถุนายน หลังการเจรจาระดับสูงครั้งแรกภายใต้ “บันทึกความเข้าใจอิสลามาบัด” (MoU) ซึ่งเป็นข้อตกลงสันติภาพฉบับใหม่ระหว่างกัน ขณะเดียวกันเจ้าหน้าที่รายงานว่า การสู้รบในเลบานอนก็ลดลงอย่างต่อเนื่อง
ในขั้นตอนแรกของมาตรการผ่อนคลายทางเศรษฐกิจให้กับอิหร่าน จากแผนการหลายขั้นตอนที่วางไว้เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนทางเศรษฐกิจ กระทรวงการคลังสหรัฐได้ประกาศยกเว้นการบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรจนถึงวันที่ 21 สิงหาคม เพื่อเปิดทางให้อิหร่านสามารถส่งออกน้ำมันและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงรับชำระเงินได้
รองประธานาธิบดีเจดี แวนซ์ ซึ่งเป็นหัวหน้าคณะเจรจาระดับสูงของสหรัฐ กล่าวว่า การเจรจากับเจ้าหน้าที่อิหร่านที่สวิตเซอร์แลนด์ได้วางรากฐานที่ดีสำหรับการบรรลุข้อตกลงสันติภาพถาวร แม้ว่าอิหร่านจะปฏิเสธว่ายังไม่ได้เริ่มการหารือเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านก็ตาม
ทั้งสองฝ่ายกำลังพยายามต่อยอดจากข้อตกลงชั่วคราวที่ลงนามเมื่อสัปดาห์ก่อน ได้ตกลงกำหนดแผนงานเพื่อมุ่งสู่ข้อตกลงถาวรภายใน 60 วัน ระหว่างการประชุมที่รีสอร์ตบนภูเขาเบือร์เกนชต็อก ในสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งกาตาร์เป็นเจ้าของ โดยมีปากีสถานและกาตาร์ทำหน้าที่เป็นคนกลางในการไกล่เกลี่ย
นอกจากนี้ ทั้งสองฝ่ายยังเห็นชอบกลไกในการยุติการสู้รบในเลบานอนระหว่างอิสราเอล ซึ่งเป็นพันธมิตรของสหรัฐ กับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน รวมทั้งการเปิดช่องทางสื่อสารตรง เพื่อช่วยรับประกันความปลอดภัยในการเดินเรือพาณิชย์ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ เพื่อหลีกเลี่ยงความขัดแย้งในเส้นทางเดินเรือที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์แห่งนี้
แวนซ์ ซึ่งแสดงท่าทีเชิงบวกอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่มีการลงนาม MoU กล่าวว่า อิหร่านตกลงที่จะอนุญาตให้ผู้ตรวจสอบด้านนิวเคลียร์เข้าตรวจสอบ รวมทั้งจัดตั้งกลไกสำหรับบริหารจัดการทรัพย์สินของประเทศที่ถูกอายัดไว้ในต่างประเทศ และจัดให้มีการดำเนินการตามข้อตกลงหยุดยิง
“เราได้วางรากฐานที่ดีมากสำหรับการบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายที่ประสบความสำเร็จ” แวนซ์กล่าวกับผู้สื่อข่าวหลังเข้าร่วมการเจรจา
อย่างไรก็ตาม เอสมาอิล บาเกอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว IRNA ของทางการว่า อิหร่านยังไม่ได้หารือประเด็นนิวเคลียร์ และยังไม่ได้ให้คำมั่นสัญญาใหม่ใดๆ
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ โพสต์ข้อความบน Truth Social ว่า อิหร่านจะยอมรับการตรวจสอบอาวุธ เพื่อให้มั่นใจถึง “ความซื่อสัตย์ด้านนิวเคลียร์” ทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวภายหลังว่า “หากอิหร่านไม่ปฏิบัติตามข้อตกลง หรือหากพวกเขาไม่ประพฤติตัวอย่างเหมาะสม ผมก็จะทำในสิ่งที่จำเป็นต้องทำ”
อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน โพสต์บนโซเชียลมีเดียว่า อิหร่านได้รับการยกเว้นมาตรการคว่ำบาตรการส่งออกน้ำมันและปิโตรเคมี ปลดล็อกทรัพย์สินที่ถูกอายัดไว้ในต่างประเทศบางส่วน และเริ่มต้นแผนฟื้นฟูและพัฒนาเศรษฐกิจของอิหร่าน
ด้านแวนซ์กล่าวว่า จาเร็ด คุชเนอร์ ผู้แทนทำเนียบขาวและบุตรเขยของทรัมป์ เป็นผู้เสนอแนวทางที่ให้สหรัฐและกาตาร์ มีอำนาจควบคุมเงินทุนของอิหร่านหลังจากได้รับการปลดอายัด และเงินดังกล่าวสามารถนำไปใช้ซื้อข้าวโพด ถั่วเหลือง และข้าวสาลีจากสหรัฐได้
ทรัมป์กล่าวว่า “ดังนั้น เงินที่เราปลดล็อกจะไหลไปสู่เกษตรกรของเรา”
อย่างไรก็ตามสำนักข่าวทัสนิมของอิหร่านรายงานคำสัมภาษณ์ของ อับดุลนาเซอร์ เฮมมาตี ผู้ว่าการธนาคารกลางอิหร่าน ที่กล่าวว่า ไม่มีข้อผูกมัดเช่นนั้น แต่อย่างน้อยเงินที่ได้รับการปลดอายัดบางส่วนอาจนำไปใช้ซื้อสินค้าอื่นที่ไม่อยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรได้
ทั้งนี้ การเจรจาเชิงเทคนิคระหว่างเจ้าหน้าที่สหรัฐและอิหร่าน มีกำหนดดำเนินต่อไปตลอดทั้งสัปดาห์นี้
แม้อิสราเอลจะไม่ได้เป็นภาคีโดยตรงของข้อตกลงสันติภาพฉบับนี้ และยืนยันว่าจะไม่ถอนกำลังทหารออกจากเลบานอน แต่เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา อิสราเอลได้ตกลงหยุดยิงรอบใหม่ แม้จะยังมีการสู้รบอย่างหนักต่อเนื่องอีกหนึ่งวัน แต่เจ้าหน้าที่เลบานอนระบุว่าสถานการณ์เริ่มสงบลงตั้งแต่คืนวันเสาร์ที่ 20 มิถุนายน
อิสราเอลและเลบานอนมีกำหนดเริ่มการเจรจารอบใหม่ที่กรุงวอชิงตันในวันอังคารที่ 23 มิถุนายน โดยรัฐบาลเลบานอนยืนยันความมุ่งมั่นที่จะเดินหน้าการเจรจาโดยตรงต่อไป แม้ว่าการหารือดังกล่าวจะถูกบดบังด้วยการตัดสินใจของอิหร่าน ที่รวมประเด็นเลบานอนเข้าเป็นส่วนหนึ่งของการเจรจากับสหรัฐ
