ถกเทคนิค สหรัฐ-อิหร่าน รอบ 2 ที่โดฮาจบแล้ว ไร้สัญญานคืบหน้าดีลฮอร์มุซ

อิหร่านและสหรัฐอเมริกาเสร็จสิ้นการเจรจาทางอ้อมรอบใหม่ ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงโดฮา เมืองหลวงของกาตาร์ ในวันพุธที่ 1 กรกฎาคม โดยไม่มีสัญญาณบ่งชี้ว่าทั้งสองฝ่ายมีความคืบหน้าใดๆ ที่จะนำไปสู่สันติภาพที่ยั่งยืนได้ การหารือครั้งนี้มุ่งเน้นไปที่ประเด็นต่างๆ ที่พวกเขาได้ตกลงกันแล้วเมื่อมีการประกาศข้อตกลงชั่วคราวเมื่อสองสัปดาห์ก่อน

แหล่งข่าวที่คุ้นเคยกับการเจรจากล่าวว่า ผู้เจรจาของทั้งสองประเทศใช้เวลาสองวันในโดฮา เพื่อหารือเกี่ยวกับการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซและการปลดอายัดทรัพย์สินของอิหร่าน ซึ่งเป็นสองประเด็นสำคัญภายใต้บันทึกความเข้าใจอิสลามาบัด 14 ข้อ

กระทรวงการต่างประเทศกาตาร์เผยว่า การประชุมครั้งต่อไปจะเกิดขึ้นหลังพิธีศพของอยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี อดีตผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ที่เสียชีวิตจากการโจมตีของสหรัฐและอิสราเอ ซึ่งมีกำหนดทำพิธีฝังศพในวันที่ 9 กรกฎาคมนี้

โฆษกกระทรวงต่างประเทศอิหร่านโพสต์บน X ว่า การเจรจาที่โดฮาสร้าง “ความคืบหน้าในเชิงบวก” ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับบันทึกข้อตกลงที่ยุติสงครามในเดือนมิถุนายน และเป็นการต่อยอดจากผลลัพธ์ของการประชุมสุดยอดในสวิตเซอร์แลนด์

ที่กรุงวอชิงตัน ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ กล่าวว่าทั้งสองฝ่ายกำลังมีความคืบหน้าเกี่ยวกับการกำหนดข้อจำกัดต่อโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน ซึ่งเป็นเหตุผลหลักที่เขาเปิดฉากทำสงครามร่วมกับอิสราเอลในเดือนกุมภาพันธ์ โดยระบุว่า “การปลดอาวุธนิวเคลียร์ของอิหร่านกำลังดำเนินไปได้ด้วยดี พวกเขามีการประชุมที่ดีมาก และเราจะได้เห็นกัน”

Advertisement

อย่างไรก็ดีแหล่งข่าวระบุว่า โครงการนิวเคลียร์ไม่ได้ถูกหยิบยกขึ้นมาในการเจรจาครั้งนี้ เนื่องจากเป็นการเจรจาในระดับเทคนิคเป็นหลัก

เจ.ดี. แวนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐ กล่าวว่า เรื่องดังกล่าวจะถูกหยิบยกขึ้นมาหารือในภายหลัง เพราะ “แน่นอนว่าเรากังวลเกี่ยวกับประเด็นนิวเคลียร์ เราจะเริ่มพูดคุยเกี่ยวกับเรื่องนั้น”

กระทรวงการต่างประเทศของกาตาร์ระบุว่า ผู้เจรจาของสหรัฐและอิหร่านได้จัดการประชุมแยกกันกับผู้ไกล่เกลี่ยของกาตาร์และปากีสถาน

แหล่งข่าวที่ไม่ประสงค์ออกนามระบุว่า จาเร็ด คุชเนอร์ ลูกเขยของทรัมป์ และสตีฟ วิทคอฟฟ์ ทูตพิเศษของสหรัฐ ที่ถูกส่งไปยังภูมิภาคนี้ สำหรับการเจรจาที่ทำเนียบขาวระบุว่าเป็นการเจรจาระดับสูง ไม่ได้เข้าร่วมการประชุมดังกล่าว

คาเซม การิบาบาดี รัฐมนตรีช่วยต่างประเทศอิหร่านและหัวหน้าคณะผู้แทนอิหร่าน กล่าวว่า การเจรจาได้สิ้นสุดลงแล้ว อย่างไรก็ตาม ทั้งสองฝ่ายไม่ได้ระบุว่าสามารถลดช่องว่างความเห็นที่แตกต่างกันได้หรือไม่

ข้อตกลงเบื้องต้นระบุว่า อิหร่านและสหรัฐจะอนุญาตให้การขนส่งสินค้าผ่านช่องแคบฮอร์มุซกลับมาดำเนินการอีกครั้ง ซึ่งก่อนสงคราม ช่องแคบนี้เคยเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวหนึ่งในห้าของโลก แม้ว่าการจราจรทางน้ำจะกลับมาดำเนินการบางส่วนแล้ว แต่สถานการณ์ของเส้นทางเดินเรือที่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์แห่งนี้ยังคงไม่ชัดเจน และทั้งสองประเทศโจมตีตอบโต้กันเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา

แหล่งข่าวระดับสูงของอิหร่านสองรายกล่าวว่า อิหร่านมุ่งมั่นที่จะได้รับการยอมรับจากนานาชาติในเรื่องการควบคุมช่องแคบนี้ แม้ว่าจะต้องใช้กำลังก็ตาม และได้กล่าวซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าจะเริ่มเก็บค่าธรรมเนียมจากการขนส่งสินค้าตั้งแต่กลางเดือนสิงหาคม หลังจากช่วงเวลาปลอดค่าธรรมเนียมตามข้อตกลงเบื้องต้นสิ้นสุดลง

หลายประเทศในยุโรปเสนอความช่วยเหลือในการเก็บกู้ทุ่นระเบิดในช่องแคบฮฮร์มุส แต่บอริส ปิสโตริอุส รัฐมนตรีกลาโหมเยอรมนี กล่าวว่า เขาไม่คาดว่าเยอรมนีจะเข้าร่วมภารกิจดังกล่าว โดยให้เหตุผลว่าอิหร่านไม่เต็มใจของอิหร่านที่จะร่วมมือกับประเทศอื่นๆ