รัฐสภาฮังการีได้ผ่านความเห็นชอบให้แก้ไขรัฐธรรมนูญ เพื่อเปิดทางให้ขับประธานาธิบดีตามาซ ซูโยกของฮังการีลงจากตำแหน่ง หลังจากนายปีแตร์ มอจยอร์ นายกรัฐมนตรีฮังการี กล่าวหาว่าเขาเป็นหุ่นเชิดของ นายวิกตอร์ ออร์บาน อดีตนายกรัฐมนตรี ที่เพิ่งพ่ายศึกเลือกตั้งทั่วไปอย่างหมดท่าเมื่อไม่กี่เดือนก่อน
กฎหมายแก้ไขรัฐธรรมนูญดังกล่าวที่ได้รับการอนุมัติจากรัฐสภาฮังการีในวันจันทร์(13 ก.ค.) เป็นส่วนหนึ่งในความพยายามของนายมอจยอร์ นายกรัฐมนตรีจากพรรคทิสซา (Tisza Party) อันเป็นพรรคกลางขวา ที่จะทำลายฐานอำนาจของนายออร์บาน โดยนายมอจยอร์อ้างว่าเขาได้รับฉันทามติอย่างแข็งแกร่งจากผู้มีสิทธิเลือกตั้ง หลังจากพรรคทิสซาของเขาสามารถยุติอำนาจปกครองประเทศของพรรคฟิเดสซ์ (Fidesz Party) ซึ่งเป็นพรรคชาตินิยมของนายออร์บานลงได้ด้วยชัยชนะอย่างถล่มทลายในศึกเลือกตั้งทั่วไปเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา
“จะถือเป็นการทรยศต่อชาติ หากเราไม่แตะต้องรัฐธรรมนูญฉบับนี้ พวกเขา (พรรคฟิเดสซ์) ได้จัดวางโครงสร้างประเทศให้เจตจำนงของคนเพียงคนเดียว กลายเป็นที่มาของการออกกฎหมาย พรรคทิสซาได้รับฉันทามติอย่างท่วมท้นด้วยคะแนนเสียง 2 ใน 3 เพื่อรื้อระบบนี้” นายมอจยอร์กล่าวต่อรัฐสภา ก่อนการลงมติแก้ไขรัฐธรรมนูญ ซึ่งผ่านความเห็นชอบด้วยคะแนนเสียง 139 ต่อ 6 เสียง จากสมาชิกรัฐสภาทั้งสิ้น 199 คน
การแก้ไขรัฐธรรมนูญดังกล่าวจะส่งผลให้วาระการดำรงตำแหน่งของนายซูโยกจะสิ้นสุดลงในทันที โดยอ้างเหตุผลที่สังคมสูญเสียความเชื่อมั่นในตัวเขาลงอย่างมาก
ทั้งนี้รัฐสภาฮังการีจะทำการเลือกประธานาธิบดีคนใหม่ เพื่อปฏิบัติหน้าที่จนกว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะมีผลบังคับใช้ หรือเป็นระยะเวลาไม่เกิน 5 ปี โดยนายมอจยอร์กล่าวว่า ช่วงฤดูใบไม้ร่วงนี้จะมีการเริ่มต้นโครงการร่วมขนาดใหญ่กับประชาชนชาวฮังการีเพื่อร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ และว่า หากนายซูโยกไม่ยอมลงนามในการแก้ไขรัฐธรรมนูญใหม่ภายใน 5 วัน รัฐสภาก็จะเริ่มกระบวนการถอดถอนเขาออกจากตำแหน่ง
ภายใต้รัฐธรรมนูญฮังการี ประธานาธิบดีถือเป็นตำแหน่งประมุขแห่งรัฐที่มีบทบาทในเชิงพิธีการเป็นหลัก โดยมีอำนาจจำกัดในการยับยั้งร่างกฎหมายหรือส่งเรื่องให้มีการทบทวนกฎหมายดังกล่าว
ขณะที่พรรคทิสซาของมอจยอร์ ครองเสียงข้างมากเด็ดขาดในรัฐสภา จึงทำให้พรรคของเขาสามารถแก้ไขรัฐธรรมนูญและยกเลิกการเปลี่ยนแปลงใดๆ ที่ดำเนินการในยุคของนายออร์บานซึ่งพรรคทิสซามองว่าเป็นการบ่อนเซาะประชาธิปไตยได้
นายซูโยก ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาศาลรัฐธรรมนูญมานานถึง 10 ปี ก่อนรัฐสภาแต่งตั้งเขาให้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีในปี 2024 กล่าวยืนยันว่าเขาไม่มีวาระการเมืองใดแอบแฝงและจนถึงขณะนี้เขายังปฏิเสธที่จะลงจากตำแหน่ง
นอกจากนี้นายซูโซกยังขอให้คณะกรรมาธิการเวนิส ซึ่งเป็นคณะทำงานของสภายุโรปด้านสิทธิมนุษยชนที่ให้คำแนะนำว่าการแก้ไขรัฐธรรมนูญนั้นเป็นประชาธิปไตยหรือไม่ ให้ประเมินการแก้ไขรัฐธรรมนูญของรัฐบาลฮังการี อย่างไรก็ดีคณะกรรมาธิการเวนิสปฏิเสธที่จะให้ความเห็นในกรณีนี้
เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา พรรคฟิเดสซ์ของออร์บานยังได้จัดการประท้วงเพื่อแสดงความสนับสนุนนายซูโยก แต่นายออร์บานไม่ได้เข้าร่วม ขณะที่ส.ส.จากพรรคฟิเดสซ์ได้บอยคอตการประชุมรัฐสภาเมื่อวันจันทร์
รายงานข่าวระบุว่า การแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับนี้จะกำหนดให้ สมาชิกสภานิติบัญญัติ สามารถดำรงตำแหน่งได้ไม่เกิน 12 ปี และยังกำหนดอายุเกษียณของผู้พิพากษาศาลรัฐธรรมนูญไว้ที่ 70 ปี ซึ่งจะทำให้ ปีแตร์ โพลต์ ผู้ดำรงตำแหน่งประธานศาลรัฐธรรมนูญคนปัจจุบัน ซึ่งเป็นพันธมิตรของนายออร์บานต้องพ้นจากตำแหน่ง
