
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐกล่าวเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม ว่า ความอดทนของเขาต่ออิหร่านกำลังจะหมดลง และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน เห็นพ้องกับเขาว่า อิหร่านต้องเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง แต่เขาไม่ได้ขอความช่วยเหลืออะไรจากจีน ขณะที่จีนก็ไม่ได้แสดงท่าทีว่าจะเข้ามามีบทบาทกดดันอิหร่านเช่นกัน
“ผมไม่ได้ขอความช่วยเหลืออะไร เพราะเมื่อคุณขอความช่วยเหลือ คุณก็ต้องตอบแทนกลับไป” ทรัมป์กล่าว หลังผู้สื่อข่าวบนเครื่องบินแอร์ฟอร์ซวันถามว่า สี จิ้นผิง ได้ให้คำมั่นอย่างจริงจังหรือไม่ว่าจะกดดันอิหร่านให้เปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือสำคัญสำหรับการขนส่งน้ำมันมากถึง 1 ใน 5 ของโลก
อย่างไรก็ตาม คำกล่าวของทรัมป์ไม่ได้ให้ความชัดเจนว่า ปักกิ่งจะใช้อิทธิพลที่มีต่อเตหะรานเพื่อช่วยยุติความขัดแย้งหรือไม่ ด้านประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ไม่ได้แสดงความเห็นเกี่ยวกับการหารือเรื่องอิหร่านกับทรัมป์ แต่กระทรวงการต่างประเทศจีนออกแถลงการณ์ที่สะท้อนความไม่พอใจของปักกิ่งต่อสงครามครั้งนี้อย่างชัดเจน
“ความขัดแย้งนี้ ซึ่งไม่ควรเกิดขึ้นตั้งแต่แรก ไม่มีเหตุผลใดที่จะต้องดำเนินต่อไป” กระทรวงต่างประเทศจีนระบุ
จีนยังออกมาปฏิเสธคำให้สัมภาษณ์ของทรัมป์กับสื่อสหรัฐที่ระบุว่า สีให้คำมั่นว่าจะไม่ส่งยุทโธปกรณ์ทางทหารให้อิหร่าน โดยชี้ว่าเป็นการใส่ร้ายที่ปราศจากมูลความจริง แต่นักวิเคราะห์มองว่า สี จิ้นผิง คงไม่ต้องการกดดันอิหร่านมากเกินไป หรือยุติการสนับสนุนด้านการทหาร เพราะอิหร่านยังมีคุณค่าเชิงยุทธศาสตร์ในฐานะตัวถ่วงดุลอิทธิพลของสหรัฐ
ระหว่างเดินทางกลับจากกรุงปักกิ่งหลังเสร็จสิ้นการหารือกับสี จิ้นผิง ทรัมป์กล่าวว่า เขากำลังพิจารณาว่าจะยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐต่อบริษัทน้ำมันจีนที่ซื้อน้ำมันจากอิหร่านหรือไม่ โดยจีนถือเป็นผู้ซื้อน้ำมันอิหร่านรายใหญ่ที่สุดของโลก
ด้านนายอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน กล่าวกับผู้สื่อข่าวที่อินเดีย ซึ่งเขาเดินทางไปประชุม BRICS ว่า เตหะรานได้รับสารจากสหรัฐที่บ่งชี้ว่า วอชิงตันยังพร้อมเดินหน้าการเจรจาต่อ
“เราหวังว่า เมื่อการเจรจาก้าวหน้า เราจะสามารถไปสู่ข้อสรุปที่ดี เพื่อให้ช่องแคบฮอร์มุซมีความปลอดภัยอย่างสมบูรณ์ และเราจะสามารถเร่งให้การสัญจรผ่านช่องแคบกลับสู่ภาวะปกติได้เร็วขึ้น” อารักชีกล่าว
อารักชียังกล่าวด้วยว่า อิหร่านยินดีรับฟังความเห็นจากจีน และกำลังพยายามเปิดโอกาสให้มีการใช้ช่องทางการทูตต่อไป แม้อิหร่านจะไม่ไว้วางใจสหรัฐ ซึ่งเคยทำลายการเจรจารอบก่อนๆ ด้วยการปฏิบัติการโจมตีทางอากาศ
“อิหร่านพร้อมทั้งสำหรับการกลับมาสู้รบอีกครั้ง และสำหรับแนวทางทางแก้ไขปัญหาด้วยวิธีการทางการทูต” อารักชีกล่าว และย้ำว่า เรือที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับกับประเทศที่โจมตีอิหร่าน ยังสามารถผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้ หากมีการประสานงานกับอิหร่านล่วงหน้า




