โฟกัสโลกรอบสัปดาห์ : ‘ฮัลโหล เวลคัม’ ไทยบนแผนที่ Sex Tourism โลก
กองเรือบรรทุกเครื่องบินโจมตี Abraham Lincoln ได้เทียบท่าเรือแหลมฉบัง จังหวัดชลบุรี พร้อมด้วยนายทหารอเมริกันประมาณ 5,000 นาย ที่จะเข้ามาพักผ่อน ระหว่างวันที่ 2-6 กันยายน หลังจากที่ปฏิบัติภารกิจลอยลำกลางทะเลยาวนานที่สุดเป็นประวัติการณ์ถึง 250 วัน
เรือลำดังกล่าวออกเดินทางจากเมืองซานดิเอโกเมื่อเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้ว โดยตามแผนเดิม เรือต้องปฏิบัติภารกิจในมหาสมุทรแปซิฟิกและทะเลจีนใต้เป็นเวลา 6 เดือน ทั้งนี้ การปะทุขึ้นของสงครามอิหร่านส่งผลให้เรือต้องเปลี่ยนเส้นทางไปยังอ่าวเปอร์เซีย เพื่อสนับสนุนภารกิจของกองทัพสหรัฐในภูมิภาค
การเข้ามาของกำลังพลทหารสหรัฐจำนวนมากในครั้งนี้ อาจเป็นหนึ่งในการเข้ามาของทหารสหรัฐครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่การสิ้นสุดของสงครามเวียดนาม สร้างความคาดหวังแก่ผู้ประกอบการร้านค้าในเมืองพัทยา ซึ่งกำลังเผชิญกับภาวะเศรษฐกิจซบเซา
พร้อมกันนี้ เหตุการณ์ดังกล่าวยังจุดกระแสบนโลกโซเชียล โดยมีคอนเทนต์ครีเอเตอร์จำนวนมากที่ทำคลิปเนื้อหาเชิงขำขัน เดินทางไปที่พัทยาเพื่อตามหาความรัก พร้อมเรียกตนเองว่าเป็น ลูกสาวท่านทูตที่มีภารกิจเผยแพร่วัฒนธรรมไทยแก่ชาวอเมริกัน
ก่อนหน้าที่พัทยาจะเป็นที่รู้จักของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติในชื่อ เมืองบาป (Sin City) พัทยาเคยเป็นเพียงหมู่บ้านชาวประมงเล็กๆ ที่ไม่ได้เป็นที่รู้จักของคนทั่วไป แต่ทุกอย่างกลับเปลี่ยนไป เมื่อกองทัพสหรัฐเข้ามาตั้งฐานทัพชั่วคราวในช่วงสงครามเวียดนาม
โดยนายทหารสหรัฐจะเข้ามาประจำในพื้นที่ หลังจากที่เสร็จสิ้นการปฏิบัติภารกิจในสมรภูมิเวียดนามเพื่อพักผ่อน ซึ่งแต่ละผลัดจะมีกำลังพลราว 400-500 นาย ทำให้เกิดการลงทุนและกิจการใหม่ๆ อย่างโรงแรม ร้านอาหาร และสถานบันเทิง เปลี่ยนผ่านพัทยาจากเมืองประมงสู่การเป็นเมืองหลวงแห่งสีสันยามค่ำคืน
การค้าบริการทางเพศในพัทยาเติบโตควบคู่กับการขยายตัวของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ย้อนแย้งกับภาพอุดมคติทางสังคมของไทยที่เรามักเรียกตนเองว่าเป็น “สังคมเมืองพุทธ” ซึ่งตั้งอยู่บนพื้นฐานหลักศีลธรรมอันดี อีกทั้งรัฐบาลไทยยังได้ออกพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้าประเวณี พ.ศ.2539 ทำให้ธุรกิจบริการทางเพศเป็นสิ่งที่ผิดกฎหมาย
การมาเยือนของทหารสหรัฐครั้งนี้ส่งผลให้เจ้าหน้าที่ตำรวจไทยได้เพิ่มกำลังจัดระเบียบพื้นที่ ซึ่งนำไปสู่การควบคุมตัวบุคคลราว 40-50 คน ในข้อหาที่เกี่ยวข้องกับการค้าประเวณี อีกทั้งการพักผ่อนของนายทหารยังอยู่ภายใต้มาตรการข้อจำกัด โดยกำหนดห้ามเข้าไปในพื้นที่พัทยาซอย 6 และ 7 ซึ่งเป็นแหล่งสถานบันเทิงที่มีความหนาแน่นหลังพระอาทิตย์ตกดิน ขณะที่รอยเตอร์รายงานว่า หลังจากการปฏิบัติภารกิจที่ยืดเยื้อ มีรายงานเกี่ยวกับปัญหาสุขภาพจิตและสภาพความเป็นอยู่บนเรือที่ย่ำแย่ ตั้งแต่ความพยายามในการอัตวินิบาตกรรม ตลอดจนขวัญกำลังใจที่ตกต่ำของลูกเรือ
ปฏิเสธไม่ได้ว่า สิ่งที่อยู่เคียงข้างกับความภูมิใจของคนไทยที่มีวัดวาอารามที่สวยงามเป็นสถานที่ท่องเที่ยว ไทยมีภาพลักษณ์และเป็นที่รู้จักในสายตาชาวโลกในฐานะหนึ่งในจุดปลายทางสำคัญของการท่องเที่ยวเชิงเพศ (Sex Tourism) เดอะการ์เดียนเคยรายงานเมื่อเดือนกรกฎาคมว่า คาดว่ามีผู้ให้บริการทางเพศ (Sex Workers) ในพัทยาราว 60,000 คน
การท่องเที่ยวเชิงเพศเป็นอุตสาหกรรมที่ดำรงอยู่ในหลายพื้นที่ทั่วโลก ซึ่งมีแนวทางการจัดการที่แตกต่างกันไป ยกตัวอย่างเช่นใน เนเธอร์แลนด์ การค้าประเวณีเป็นสิ่งที่ถูกกฎหมาย ตราบใดที่เป็นการมีเพศสัมพันธ์ที่ให้ความยินยอมโดยสมัครใจ ผู้ให้บริการทางเพศต้องมีอายุมากกว่า 18 ปี และมีบัตรประจำตัว ในกรณีที่พบปัญหาและมีข้อร้องเรียนเกี่ยวกับสภาพการทำงานที่ไม่ปลอดภัย สามารถติดต่อหน่วยงานตรวจสอบแรงงานของเนเธอร์แลนด์เพื่อขอคำแนะนำหรือแจ้งปัญหาได้
กฎหมายของเนเธอร์แลนด์ระบุด้วยว่า ผู้ให้บริการทางเพศสามารถขอรับคำปรึกษาด้านสุขภาพจากหน่วยบริการสาธารณสุขในพื้นที่ และเจ้าของกิจการและผู้ใช้บริการไม่มีสิทธิบังคับให้ผู้ให้บริการทางเพศมีเพศสัมพันธ์โดยปราศจากการป้องกันเพื่อปกป้องโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
เยอรมนี เป็นอีกประเทศที่ให้ความคุ้มครองผู้ให้บริการทางเพศทางกฎหมาย ภายใต้พระราชบัญญัติการค้าประเวณีปี 2001 ต่อมาเยอรมนีออกกฎหมายคุ้มครองเพิ่มเติมในปี 2016 โดยบางตอนระบุว่า ผู้ที่ต้องการประกอบอาชีพค้าประเวณีต้องขึ้นทะเบียนกับหน่วยงานรัฐที่รับผิดชอบก่อนเริ่มทำงาน ต้องผ่านการตรวจสุขภาพ และเข้ารับคำปรึกษาเป็นระยะหลังจากนั้น โดยผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 21 ปีขึ้นไปต้องเข้ารับคำปรึกษาอย่างน้อยปีละครั้ง ขณะที่ผู้ที่อายุต่ำกว่า 21 ปีต้องเข้ารับคำปรึกษาอย่างน้อยทุก 6 เดือน
กฎหมายยังกำหนดให้สถานประกอบการต้องมีมาตรการเพื่อคุ้มครองสุขภาพและความปลอดภัยของผู้ให้บริการทางเพศและบุคคลอื่นที่เกี่ยวข้อง โดยสถานที่ให้บริการต้องมีระบบแจ้งเหตุฉุกเฉินภายในห้องให้บริการ ประตูที่สามารถเปิดจากด้านในได้ ตลอดจนห้องน้ำและสิ่งอำนวยความสะดวกด้านสุขอนามัยที่เหมาะสม
กฎหมายฉบับนี้ระบุมาตรการป้องกันการแสวงหาประโยชน์และการค้ามนุษย์จากการให้บริการทางเพศด้วยว่า ห้ามให้ผู้ที่ตกอยู่ในภาวะจำยอม ไร้ทางเลือก หรือถูกแสวงหาประโยชน์จากบุคคลอื่นเข้ามาทำงาน หากมีการละเมิด ใบอนุญาตประกอบธุรกิจอาจถูกเพิกถอนได้ นอกจากนั้น ยังกำหนดให้ผู้ให้บริการทางเพศและลูกค้าต้องใช้ถุงยางอนามัยในการมีเพศสัมพันธ์
ขณะที่ใน สวีเดน การค้าบริการทางเพศไม่ได้เป็นเรื่องผิดกฎหมาย ทว่า การซื้อบริการทางเพศถือเป็นการก่ออาชญากรรม อีกทั้งในปี 2025 รัฐสภาสวีเดนลงมติรับรองร่างกฎหมายขยายขอบเขตการกำหนดให้การซื้อบริการทางเพศเป็นความผิดทางอาญาในสวีเดน ให้ครอบคลุมถึงการซื้อบริการทางเพศที่ให้บริการผ่านช่องทางออนไลน์หรือจากระยะไกล รวมถึงการผลิตวิดีโอเชิงอีโรติก และรูปแบบอื่นๆ ของงานบริการทางเพศในโลกดิจิทัล
สำหรับ นิวซีแลนด์ ได้ออกพระราชบัญญัติปฏิรูปการค้าประเวณีมาในปี 2003 และกฎหมายระบุว่า การให้บริการทางเพศไม่ใช่เรื่องผิดกฎหมาย ทั้งนี้ ผู้ประกอบอาชีพจะต้องมีอายุ 18 ปีขึ้นไปและมีสิทธิที่จะปฏิเสธการยินยอมมีเพศสัมพันธ์ได้ทุกเมื่อ โดยผู้ซื้อบริการไม่สามารถบังคับให้ผู้ให้บริการทางเพศมีเพศสัมพันธ์เพียงเพราะได้จ่ายเงินไปแล้ว
กฎหมายระบุอีกว่า ทั้งผู้ให้บริการทางเพศและลูกค้าต้องมีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย เช่น การใช้ถุงยางอนามัย ในกรณีที่มีเกิดเหตุละเมิดอาจถูกดำเนินคดีและถูกปรับด้วย
ต้องยอมรับว่าในความเป็นจริง นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติจำนวนหนึ่งเดินทางเข้ามาในไทยเพื่อแสวงหาความสุขทางเพศ ไม่ว่าจะเป็นการเดินทางเข้ามาด้วยวัตถุประสงค์ดังกล่าวโดยเฉพาะ หรือเป็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นระหว่างการท่องเที่ยว ซึ่งล้วนแต่ก่อให้เกิดการหมุนเวียนทางเศรษฐกิจและสร้างรายได้ให้กับธุรกิจที่เกี่ยวข้องหลายภาคส่วนทั้งโรงแรมและร้านค้า
สะท้อนให้เห็นว่า ผู้ให้บริการทางเพศมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย แต่กลับไม่ได้เป็นแรงงานที่ถูกกฎหมาย ไม่มีสวัสดิการ รวมถึงสิทธิคุ้มครองอื่นๆ โดยเฉพาะสิทธิในการเข้าถึงระบบประกันสุขภาพ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากลักษณะงานเกี่ยวข้องกับร่างกายและสุขภาวะโดยตรง
สิ่งเหล่านี้ก่อให้เกิดคำถามว่า เหตุใดผู้ให้บริการทางเพศจึงยังถูกผลักให้อยู่ในพื้นที่สีเทาของสังคมและกฎหมาย ทั้งที่พวกเขาก็เป็นทรัพยากรมนุษย์ที่ช่วยผลักดันเศรษฐกิจไทยไปข้างหน้า โดยเรื่องนี้ไม่ได้เกี่ยวเนื่องกับประเด็นทางศีลธรรมแต่อย่างใด แต่เป็นเรื่องของสิทธิ ศักดิ์ศรี และการคุ้มครองแรงงานที่มนุษย์ทุกคนพึ่งมี
